غزل شمارهٔ ۱۱۶۶
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف حالاتی از عشق و دل‌تنگی می‌پردازد. شاعر اشاره می‌کند که در بهشت کسی قرار دارد که از دنیا چشم پوشیده و در جستجوی گنج نمی‌خوابد. او از تنهایی و دوری از صحبت‌ها رنج می‌برد و دلش را که به خاطر اضطراب و پریشانی شصت تکه شده بود، جمع کرده است. آرزوی عشق در دل هر کسی شعله‌ور است و این عشق آن‌ها را از رشد و نمو بی‌نیاز کرده است. زیبایی مغرور معشوق در دل هر ذره‌ای از فضا دیده می‌شود. شاعر به حالتی خاموش و غمگین اشاره می‌کند که به دلیل تندخویی دیگران دچار رنج و سوختن شده است. او توصیه می‌کند که باید عاقبت‌نگر بود و در قیامت خود را سنجید. در پایان، به زرق و برق زندگی مرفه اشاره می‌کند که به دلیل وابستگی به زر و سیم هرگز خوشبختی واقعی را به ارمغان نمی‌آورد.
در بهشت است آن که چشمش از جهان پوشیده استبر سر گنج است پایی کز طلب خوابیده است
هوش مصنوعی: در بهشت کسی قرار دارد که از دنیای مادی چشمپوشی کرده است و بر روی گنجینهای نشسته که آن را با تلاش و پشتکار به دست آورده است.
گوشه عزلت ز صحبت ها مرا دلسرد کردخاک ساحل توتیای چشم طوفان دیده است
هوش مصنوعی: در گوشه تنهایی، صحبت‌ها و گفتگوها مرا ناامید کردند. خاک ساحل، شبیه به داروی چشمها، به دنیای پر از طوفان و آشفتگی نگریسته است.
دل که چون سی پاره از کثرت پریشان گشته بودجمع گردیده است تا صحبت ز هم پاشیده است
هوش مصنوعی: دل که به خاطر تفرقه و نگرانیهای زیاد بسیار آشفته و پاره پاره شده بود، اکنون دوباره جمع و آرام شده است تا گفتگو و صحبت به خوبی پیش برود.
آرزو را در دل هر کس که برق عشق سوختفارغ از نشو و نما چون موی آتش دیده است
هوش مصنوعی: هر کس که در دلش آرزویی دارد و عشق او را سوزانده، فارغ از پرورش و رشد، مانند مویی سوخته و آسیبدیده است.
حسن مغرور تو بی پرواست، ورنه آفتابدر دل هر ذره از کوچکدلی گنجیده است
هوش مصنوعی: زیبایی مغرور تو بیاعتناست، وگرنه نور خورشید در دل هر ذره‌ای از کوچکی و ضعف نهفته است.
زان ز عرض حال خاموشم که خوی تند اوروی آتش را مکرر بر زمین مالیده است
هوش مصنوعی: به خاطر ویژگیهای تند و آتشین او، دیگر نمیتوانم از خودم چیزی بگویم و فقط میتوانم خاموش بمانم.
کرد هر کس را که چشم عاقبت بین تربیتدر ترازوی قیامت خویش را سنجیده است
هوش مصنوعی: هر فردی که به عاقبت کارهایش توجه دارد و میداند که باید اعمالش را در روز قیامت بسنجند، به خوبی تربیت شده است.
از زر و سیم است صائب برگ عیش ممسکانسکه خندان است تا بر سیم و زر چسبیده است
هوش مصنوعی: صائب میگوید که لذت و خوشی زندگی، شبیه به سکهای است که همیشه درخشان و خوشحال به نظر میآید، زیرا که به طلا و نقره چسبیده و زیبایی آن‌ها را به خود جلب کرده است. در واقع، این زیبایی و لذت به خاطر ثروت و تجملاتی است که در اطراف وجود دارد.