غزل شمارهٔ ۱۱۸۸
هوش مصنوعی: این شعر درباره زیبایی و جذابیت محبوبی است که تأثیر عمیقی بر عاشقان دارد. شاعر می‌گوید که اگر محبوبی در زندگی نباشد، زندگی و احساسات عشق بی‌مفهوم و کسل‌کننده می‌شوند. حضرت او را به آینه‌ای بی‌جمال تشبیه می‌کند و می‌گوید بدون تماشای او، مژگان‌ها مانند دست‌هایی هستند که به هم مالیده‌اند و از راحتی و شوق محرومند. با توصیفاتی مانند "سرو" و "ماه"، شاعر به زیبایی و نازکی محبوب اشاره می‌کند و او را عامل روشنایی و امید در دل عاشقان می‌داند. به طور کلی، شعر بیان‌گر وابستگی عشق به وجود محبوب و تأثیر آن بر زندگی و احساسات عاشقان است.
بی جمالت مردمک آیینه نزدوده ای استبی تماشای تو مژگان دست بر هم سوده ای است
هوش مصنوعی: بدون زیبایی تو، مردمک آیینه پاک نشده است و چشمهایت که بدون تماشای تو دست به هم میمالند، ناشی از غم و فراق است.
عاشقان را بی خرام قامت موزون توسرو در مد نظر، شمشیر زهرآلوده ای است
هوش مصنوعی: عاشقان وقتی تو را با قامت خوشقامت و موزونت مینگرند، احساس میکنند که به جای زیبایی، با تیغی زهرآلود مواجهاند.
ماه کز نظاره اش چشم جهانی روشن استپیش خورشید جمالت قلب روی اندوده ای است
هوش مصنوعی: ماه که با دیدنش، چشمهای جهان را روشن می‌کند، در مقابل زیبایی تو، دلهای مردم را به رنگی تیره و غم آلود درآورده است.
همت پیران جوانان را به مقصد رهنماستبی کمان، تیر سبکرو پای خواب آلوده ای است
هوش مصنوعی: همت و ارادهی بزرگسالان به جوانان کمک می‌کند تا به هدفهایشان برسند، در حالی که بدون ابزار و امکانات لازم، تلاشهایشان به نتیجه نخواهد رسید و مانند تیر بیکمان که به هدف نمیرسد، تلاشهای بیمقصد نیز بیفایده هستند.
نیست غیر از دیده قربانیان، بی چشم زخمدر همه روی زمین صائب اگر آسوده ای است
هوش مصنوعی: عشق و درد و رنجی که عاشقان میکشند، باعث شده که همه جا را پر از گریه و حسرت ببینند. فقط کسانی که دچار قضا و قدر شدهاند، میتوانند در این دنیا آرامش داشته باشند.