غزل شمارهٔ ۱۴۱۴
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به جست‌وجوی معشوق می‌پردازد و از ناامیدی خود در پیدا کردن او سخن می‌گوید. او از بی‌خیالی و بی‌وفایی معشوق شکایت دارد و می‌پرسد که چرا هیچ نشانه‌ای از او نیست. شاعر به تضاد بین جنگ و بدخویی و آرزوی صلح و صفا اشاره می‌کند و از نسیم صبح و غنچه‌ای که قلب را شکوفا می‌کند، می‌خواهد که او را در یافتن معشوق یاری کند. او به بوسه‌ای از لب‌های شیرین معشوق اشاره می‌کند و در نهایت از خجالت خود می‌گوید که در نبود معشوق به خاک افتاده است و از او طلب رحمت و عطا می‌کند.
هیچ جوینده ندانست که جای تو کجاستآخر ای خانه برانداز سرای تو کجاست؟
هوش مصنوعی: هیچکس نمیداند تو کجایی، ای کسی که تمام خانهها را خراب میکنی و به سادگی نمیتوان تو را پیدا کرد.
روزنی نیست که چون ذره نجستیم تراهیچ روشن نشد ای شمع که جای تو کجاست
هوش مصنوعی: در اینجا بیان شده است که ما به دنبال روشنایی و آگاهی هستیم، اما شعلهای که باید راهنمای ما باشد، در جای خود نیست و ما در جستجوی او به دنبال نوری هستیم که نتوانستهایم آن را بیابیم. در واقع، تلاش ما برای یافتن حقیقت و معنا بینتیجه مانده است و به نظر میرسد که منبع روشنایی و هدایت در دسترس نیست.
گر وفای تو فزون است ز اندازه ماآخر ای دلبر بیرحم، جفای تو کجاست؟
هوش مصنوعی: اگر وفاداری و محبت تو بیشتر از آن چیزی است که ما داریم، پس ای دلبر بیرحم، جفای تو کجاست؟
جنگ و بدخویی و بیرحمی و بی پرواییهمه هستند به جا، صلح و صفای تو کجاست؟
هوش مصنوعی: در زندگی همواره جنگها و رفتارهای ناپسند و بیرحمانه وجود دارد، اما کجا میتوان صلح و آرامش تو را یافت؟
ای نسیم سحر، ای غنچه گشاینده دلوقت یاری است، دم عقده گشای تو کجاست؟
هوش مصنوعی: ای نسیم صبحگاهی، تو که دل را شاداب میکنی و گرهها را باز میکنی، زمان کمک کردن فرارسیده است، پس چرا نفس تو در دسترس نیست؟
بوسه ای از لب شیرین تو ای تنگ شکرما گرفتیم نخواهیم، عطای تو کجاست؟
هوش مصنوعی: بوسه‌ای از لب شیرین تو که همچون شکر خوشمزه است، دریافت کردیم. اکنون ما دیگر نیازی به چیزی از تو نداریم؛ پس کجاست آن بخشش و لطفی که وعده داده بودی؟
صائب از گرد خجالت شده در خاک نهانموجه رحمت دریای عطای تو کجاست
هوش مصنوعی: صائب در این بیت از خجالت و شرمساری خود در خاک پنهان شده است و از خداوند می‌خواهد که رحمت و بخشش بیپایان او مانند دریا در کجای عالم قرار دارد.