غزل شمارهٔ ۱۵۱۲
هوش مصنوعی: این شعر به بیان حس شوق و عشق و وابستگی به معشوق می‌پردازد. شاعر می‌گوید که شوق او ناشی از توفیق معشوق است و هرچه به فنا نزدیک می‌شود، در واقع به دوری از خودداری می‌رسد. او به مقایسه دامن دشت فنا و سنگ‌هایی که در مسیر عشق هستند می‌پردازد و از ناپایداری و لغزش در عشق صحبت می‌کند. همچنین به آزادی و گرفتاری‌های زندگی اشاره می‌کند و به خواب و افسانه مرگ اشاره می‌کند که بیداری ناشی از عشق را می‌سازد. در بخش پایانی، شاعر به ذلت و خواری ناشی از عشق اشاره کرده و تأکید می‌کند که عزت در همین خوارگی است و چشم بدبینان به او ضرری نمی‌زند و خاک زمین گنجینه‌ای از گوهر عشق اوست.
شوق را شهپر توفیق سبکباری توستراه نزدیک فنا، دور ز خودداری توست
هوش مصنوعی: شوق و تمایل به موفقیت ناشی از آسانی و سبکی توفیق توست، زیرا مسیر نزدیک به نابودی در فاصلهای از خودداری تو قرار دارد.
دامن دشت فنا پاکترست از کف دستسنگ اگر هست درین راه، گرانباری توست
هوش مصنوعی: دشت فنا به مراتب خالصتر از دستی است که سنگی را در بر دارد. اگر در این مسیر چیزی سنگین و دشوار وجود دارد، بار آن بر دوش خود توست.
چون پریشان نگذاریم قدم چون سیلاب؟لغزش ما به تمنای نگهداری توست
هوش مصنوعی: چرا باید قدمهای خود را لرزان و بیثبات بگذاریم، مانند سیلاب؟ این لغزشهای ما به خاطر آرزوی حفظ و نگهداری توست.
چون نگیرد نفس دام تو از کثرت صید؟خط آزادی کونین، گرفتاری توست
هوش مصنوعی: زمانی که نفس تو به خاطر شکار زیاد در دام تو نیفتد، آزادی کل جهان به سبب وابستگی تو به این گرفتاری است.
خواب در چشم مده راه به افسانه مرگکه شب کاکل او زنده ز بیداری توست
هوش مصنوعی: خواب را در چشم خود راه نده و به داستان مرگ فکر نکن، زیرا شب به خاطر آگاهی و بیداری تو، زنده و فعال است.
چون به خواری کشم ای عشق ز کوی تو قدم؟عزت روی زمین در قدم خواری توست
هوش مصنوعی: زمانی که باید به خاطر عشق تو خودم را خوار کنم، آیا هنوز هم میتوانم به سوی تو بیایم؟ چرا که عزت و عظمت من در این خوار شدن به خاطر توست.
چشم بدبین به نی کلک تو صائب مرساد!خاک، گنجینه گوهر ز گهرباری توست
هوش مصنوعی: چشمهای بد به نقاشی تو نمیتواند برسد! زمین، سرشار از گنجهای باارزش به خاطر وجود توست.