غزل شمارهٔ ۱۶۰۴
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و جذابیت خاص یک معشوق اشاره دارد. شاعر می‌گوید هیچ کسی نیست که تحت تاثیر魅魅ای معشوق قرار نگرفته باشد و در بین مردم، هیچ فردی نیست که از عشق و خواست معشوق بی‌نیاز باشد. او معشوق را به عنوان کسی توصیف می‌کند که دل‌ها را می‌برد و هیچ چیز نمی‌تواند جاذبه‌ی او را کاهش دهد.
شاعر همچنین تأکید می‌کند که زیبایی و ویژگی‌های این معشوق در نزد دیگران همیشه قابل توجه و خواستنی است و هر فردی به نوعی دلبسته‌ی اوست. حتی کسانی که ممکن است به نوعی احساس تنهایی کنند، در حقیقت همواره در جستجوی دیدار با این معشوق هستند. در نهایت، شاعر به مسئله‌ی نادر بودن انسان‌هایی که بتوانند معشوق را درک و شایسته‌ی دیدارش باشند، اشاره می‌کند.
یک نکوروی ندیدم که گرفتار تو نیستنیست در مصر عزیزی که خریدار تو نیست
هوش مصنوعی: من هیچ خوب رو و زیبایی را ندیدم که تحت تاثیر تو قرار نگرفته باشد، و در مصر (سرزمین مصر) هیچ کس نیست که خواهان تو نباشد.
می بری دل ز کف شیر شکاران جهانشیر را حوصله چشم جگردار تو نیست
هوش مصنوعی: دل را از دست میبری، مانند شیرانی که شکارگران جهان را میفریبند. اما شیر (قوی و دلیر) نمی‌تواند چشمهای شجاع تو را تحمل کند.
لاله ای را نتوان یافت درین سبز چمنکه دلش سوخته آتش رخسار تو نیست
هوش مصنوعی: در این چمنزار سبز، هیچ گلی را نمیتوان یافت که مانند تو، دلش به خاطر زیباییات بسوزد.
هر کجا صاف ضمیری است ترا می جویدآب آیینه همین تشنه دیدار تو نیست
هوش مصنوعی: هرجا که دل پاک و بیآلایش باشد، تو را میجوید؛ آب آیینه هم به همین خاطر، تشنهی دیدار توست.
چون قضا، سلسله زلف تو عالمگیرستگردنی نیست که در حلقه زنار تو نیست
هوش مصنوعی: سرنوشت و تقدیر، همچون زنجیر موهای تو در سراسر جهان گسترده شده است، هیچ کسی نیست که در دایره زیبایی تو قرار نگیرد.
چشم پرسش ز تو دارند چه مخمور و چه مستنرگسی نیست درین باغ که بیمار تو نیست
هوش مصنوعی: چشمها از تو سوال میکنند؛ چه آنهایی که مستاند و چه آنها که در حال نشئه. در این باغ هیچ نرگسی وجود ندارد که به عشق تو مبتلا نباشد.
گرچه از باغ تو یک گل نشکفته است هنوزمژه ای نیست که خار سر دیوار تو نیست
هوش مصنوعی: اگرچه از باغ تو هنوز هیچ گلی نروییده است، اما نمیتوان گفت که بخاری در کنار دیوار تو وجود ندارد.
نه همین بر گل رخسار تو شبنم محوستدیده کیست که محو گل رخسار تو نیست؟
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و جذابیت چهره معشوق اشاره دارد. شاعر می‌گوید که نه تنها شبنم بر گلهای چهره تو مینشینند بلکه همه کسانی که تو را میبینند، تحت تأثیر زیباییات قرار میگیرند. این زیبایی به قدری تاثیرگذار است که هیچ کس نمی‌تواند از آن غافل بماند.
هر کسی را لب لعلت به زبانی داردشیوه ای نیست که در لعل شکربار تو نیست
هوش مصنوعی: هر کس به نوعی و با زبانی خاص از زیبایی و جذابیت تو سخن می‌گوید، اما هیچ کلامی نمی‌تواند به خوبی و شیرینی توصیف کنندهی لعم زیبای تو باشد.
دامن حسن تو از دیده ما پاکترستگل شبنم زده در عرصه گلزار تو نیست
هوش مصنوعی: زیبایی تو برای ما بسیار فراتر از آن است که بتوانیم آن را ببینیم. حتی گلهایی که در باغ تو میروید و بر روی آنها شبنم نشسته، نمیتوانند به اندازه زیبایی تو در نظر ما پاک و شفاف باشند.
گرچه در ظرف صدف بحر نگردد مستورسینه کیست که گنجینه اسرار تو نیست؟
هوش مصنوعی: اگرچه درون صدف، دریا چیزهای ارزشمندی را پنهان کرده است، اما چه کسی در این دنیا وجود دارد که رازهای تو را نداشته باشد؟
خوب کردی که رخ از آینه پنهان کردیهر پریشان نظری لایق دیدار تو نیست
هوش مصنوعی: خوب است که صورت خود را از آینه دور نگهداشتی، چون هر کسی که ذهنش آشفته است، شایسته دیدن تو نیست.
هر که دست از تو کشیده است چه دارد در دست؟چه طلب می کند آن کس که طلبکار تو نیست؟
هوش مصنوعی: هر کسی که از تو جدا شده، چه چیزی در اختیار دارد؟ کسی که از تو چیزی نمیخواهد، چه نیازی به درخواست کردن دارد؟
پیش ارباب غرض مهر به لب زن صائبگوش این بدگهران در خور گفتار تو نیست
هوش مصنوعی: به نزد افراد سودجو، هیچ نیازی به بیان محبت نیست، زیرا این افراد به کلام تو گوش نمیدهند و ارزش آن را نمیفهمند.