غزل شمارهٔ ۱۶۰۵
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی ویژگی‌های عشق و محبت و حسرت‌های ناشی از آن را بیان می‌کند. شاعر تلخی‌های زندگی را با عشق و محبت مقایسه می‌کند و بیان می‌کند که هیچ چیز به اندازه زیبایی و محبت محبوب او ارزشمند نیست. از دزدی بوسه‌ها و غارت زیبایی‌ها صحبت می‌کند و نشان می‌دهد که هیچ‌کس نمی‌تواند به‌پای محبوب او برسد. او به شرم و حیا نیز اشاره دارد که مانع از ابراز عشق می‌شود. در نهایت، شاعر به عدم وفاداری و شرمندگی برخی افراد از محبت واقعی اشاره می‌کند. این متن به طور کلی حس عمیق عاشقانه و گاهی ناامیدانه شاعر را به تصویر می‌کشد.
تلخی می به گوارایی دشنام تو نیستدزدی بوسه به شیرینی پیغام تو نیست
هوش مصنوعی: تحمل تلخی شراب به خاطر دشنام تو ممکن نیست و هرگز نمیتوان بوسه را به شیرینی پیام تو مقایسه کرد.
یوسف از قافله حسن تو غارت زده ای استکسی امروز ز خوبان به سرانجام تو نیست
هوش مصنوعی: در میان زیبایی‌ها، یوسف به نوعی به سرقت رفته است و امروز هیچ کس به پای زیباییهای تو نمیرسد.
قمریان پاس غلط کرده خود می دارندورنه یک سرو درین باغ به اندام تو نیست
هوش مصنوعی: قمریان به خاطر اشتباهات خود، در حال حاضر خود را قانع کردهاند، و اگر نه، در این باغ هیچ درختی به زیبایی و قامت تو وجود ندارد.
دیده شبنم ازان بر رخ گل آسوده استکه خبردار ز رخساره گلفام تو نیست
هوش مصنوعی: چشم شبنم بر روی گل آرامش دارد، زیرا از زیبایی چهرهی تو بیخبر است.
از لب خویش مگر بوسه ستانی، ورنهساغری در خور لبهای می آشام تو نیست
هوش مصنوعی: اگر از لب خودت بوسهای نگیری، دیگر نیازی به نوشیدن می از ساغر نیست، زیرا طعم آن لبها را نمیتوان با چیزی دیگر چشید.
این چه شرم است که خورشید فلک جولان راجرأت بوسه گرفتن ز لب بام تو نیست
هوش مصنوعی: این چه عجبی است که خورشید آسمان هم جرأت ندارد لب بام تو را ببوسد؟
قطره در خون زند آن صید که وحشی از توستدانه از دل خورد آن مرغ که در دام تو نیست
هوش مصنوعی: قطرهای از خونت را به شکار می‌دهد آن حیوانی که از تو دور و آزاد است. پرندهای که در چنگال تو نیست، دانه را از دلش میخورد.
گرچه خورشید تو در پرده شرم است نهانذره ای نیست که شرمنده انعام تو نیست
هوش مصنوعی: اگرچه خورشید تو به خاطر شرم در پس پرده مانده، ولی حتی یک ذره هم وجود ندارد که از نعمتهای تو خجالت بکشد.
خود مگر از در انصاف درآیی، ورنهجذبه شوق حریف دل خود کام تو نیست
هوش مصنوعی: اگر خودت با انصاف و صداقت به میدان نیایی، هیچ جاذبهای از عشق نمی‌تواند به قلب تو کمک کند.
می شود روزی دندان ندامت خونشهر عقیقی که سویدای دلش نام تو نیست
هوش مصنوعی: روزی خواهد آمد که هر کسی که نام تو را در دل ندارد، دچار پشیمانی خواهد شد و دردش مانند زخمی عمیق خواهد بود.
گرچه از حلقه به گوشان قدیم است تراصائب دلشده شرمنده انعام تو نیست
هوش مصنوعی: با وجود اینکه تو به عنوان شخصی از قدیم در حلقهی گوشهنشینان جای داری، دل صائب در برابر بخشش و احسان تو خجالتزده نیست.