غزل شمارهٔ ۱۸۳۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از درد و رنج‌های زندگی خود سخن می‌گوید و حسرت می‌خورد که وجود او همچون یک ورق از شماره‌های کاغذی به هدر رفته است. او بیان می‌کند که حیاتش مانند قلمی در سیاهکاری‌های زندگی مستمر از بین رفته و امیدش بی‌نتیجه مانده است. با اشاره به از دست دادن نشانه‌های زندگی و زیبایی‌ها، شاعر از غربت و دوری از وطنش گله می‌کند. او نیز به ناپایداری عمر و تأثیرات منفی آن بر زندگی‌اش اشاره دارد و در نهایت به نابودی و بی‌معنایی زندگی‌اش اشاره می‌کند. با این حال، احساس ناامیدی او در نهایت به گوشه‌ای از امید و رستاخیز ختم می‌شود.
فغان که هستی من در ورق شماری رفتحیات من چو قلم در سیاه کاری رفت
هوش مصنوعی: آه از اینکه وجود من مانند یک ورق شمارش شده است و زندگی من همچون قلمی در خطاطی از میان رفته است.
به خون دل، ورقی چند را سیه کردمچو لاله زندگیم در سیاه کاری رفت
هوش مصنوعی: با درد و رنج فراوان، چند صفحه از زندگیام را سیاه کردم، مانند لالهای که در دنیای تاریک و ناامیدانهای به سر میبرد.
نکرده غنچه امید من دهن را بازسبک ز گلشن من باد نوبهاری رفت
هوش مصنوعی: غنچه امید من هنوز باز نشده است و درختان گلشن من بهواسطهی باد بهاری از بین رفتهاند.
زمین پاک غریبی عزیز کرده مرااگر چه یوسف من از وطن به خواری رفت
هوش مصنوعی: زمین پاک و نیکویی مرا مورد محبت قرار داده است، هرچند که یوسف من (شخص عزیزم) از وطن به ذلت و بیآبروئی رفته است.
نشد چو سون ازین خرقه سر برون آرمتمام رشته عمرم به پینه کاری رفت
هوش مصنوعی: نمیتوانم مانند سون از این لباس قدیمی جدا شوم. تمام عمرم صرف تلاش و زحمت برای وصلهپینه کردن زندگیام شده است.
اگر چه نقش مساعد نشد، به این شادمکه نقد زندگی من به خوش قماری رفت
هوش مصنوعی: اگر چه شرایط به خوبی پیش نرفت، اما من خوشحالم که زندگیام به خوبی سپری شد و به لذتهای واقعی نزدیک شد.
قلم ز دست بیفکن که روز رستاخیزبرون ز آتش نتوان به نی سواری رفت
هوش مصنوعی: قلم را از دست بگذار، چون در روز قیامت نخواهی توانست با نی (چوبی که بر سوارکاران میزنند) از آتش عبور کنی.
نمی شود نکند آرمیده اش صائبسبکروی که حیاتش به بیقراری رفت
هوش مصنوعی: آرامش و سکون برای صائب ممکن نیست، چرا که زندگی‌اش به بیقراری و ناآرامی وابسته است.