غزل شمارهٔ ۲۹۵۴
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و جاذبه‌های آن است. شاعر به تمنا و آرزوی معشوق اشاره می‌کند و بیان می‌کند که آرزوهایی که به دل می‌نشیند، بدون خواست او تحقق نمی‌یابند. همچنین به تلاش‌ها و ناامیدی‌های عاشق نسبت به معشوق می‌پردازد و می‌گوید که در عشق، چون فرهاد به دنبال شیرین، باید بر سختی‌ها فائق آید. شاعر در عین حال حسرت و حسد به کسانی دارد که در این مسیر به راحتی نمی‌توانند پیش روند. در نهایت، شاعر به تأثیر ناخوشایند عشق و جنون ناشی از آن اشاره دارد و تأکید می‌کند که این حال و اوضاع همچنان بر دل او سایه افکنده است.
تمنای فروغ آن ماه سیما برنمی داردکرم بی خواست چون افتد تقاضا بر نمی دارد
هوش مصنوعی: کرم وقتی که از زیبایی آن ماه روشن با محصولش خواستهای نداشته باشد، لزومی برای جستوجوی آن احساس نمیکند. اما اگر تقاضا و خواستهای باشد، این کار را انجام میدهد.
چوکار افتاد شیرین بی سخن انجام می یابدکه فرهاد اهتمام کارفرما برنمی دارد
هوش مصنوعی: وقتی که کار به شیرینی بگذرد، بدون نیاز به صحبت و گفتوگو، کار به پایان میرسد؛ زیرا فرهاد تلاش و کوشش خود را برای انجام کار مورد نظر فراموش نمیکند.
درین وادی مرا بر رهنوردی رشک می آیدکه تا خاری نیارد در نظر پا بر نمی دارد
هوش مصنوعی: در این راه، من به شخصی حسادت میکنم که با احتیاط و دقت قدم برمیدارد و هرگز خطر نمیکند تا خطری پیش نیاید.
کسی کان قامت بی سایه را دیده است در جولانزسرو بوستان ناز دو بالا بر نمی دارد
هوش مصنوعی: کسی که قامت زیبا و بینظیری را در گلزارهایی که درختان سرو در آنها رشد کردهاند مشاهده کرده باشد، به خود اجازه نمیدهد که خود را بالا بکشد و به تفاخر بپردازد.
به دشمن هر که یکرنگ است دل را تیره می سازدمثال طوطیان آیینه ما برنمی دارد
هوش مصنوعی: هر کسی که با دشمن یکرنگ و همدل است، دلش را تیره و غمگین می‌کند، مانند طوطیهایی که نمی‌توانند تصویر خود را در آینه ببینند.
مگر در پرده دل با خیال او نظر بازموگرنه آن رخ نازک تماشا برنمی دارد
هوش مصنوعی: تنها زمانی میتوانم به یاد او در دل خود فکر کنم و به او نگاه کنم که در دل من بود، وگرنه نمیتوانم زیبایی او را تحمل کنم و به تماشایش بنشینم.
گوارا می شود از جبهه واکرده سختیهاکه بار کوه جز دامان صحرا برنمی دارد
هوش مصنوعی: مشکلات و سختیهایی که از جبهه برگشتهاند، مانند باری سنگین هستند که فقط دشت میتواند آن را تحمل کند و کوه قادر به حمل آن نیست.
زسنگ کودکان شد مومیایی استخوان ماهمان صائب جنون دست از سر ما برنمی دارد
هوش مصنوعی: کودکان از سنگ ساخته شدند و استخوانهای ما تبدیل به مومیایی شده است. جنون صائب همچنان ما را رها نمیکند.