غزل شمارهٔ ۲۹۵۵
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق و دردهای روحی شاعر می‌پردازد. شاعر از بی‌نظمی و درد درونی‌اش سخن می‌گوید و بیان می‌کند که این دردها با هیچ مداوایی بهبود نمی‌یابند. او به دشواری‌های عشق، فراق و تعلقات اشاره می‌کند و می‌گوید که با وجود تلاش‌ها، نمی‌تواند از این دردها و وابستگی‌ها رها شود. همچنین به وفاداری و دشواری‌های انسانی در ارتباطات اشاره دارد و می‌افزاید که علی‌رغم فراق و جدایی، یاد و اثر این وابستگی‌ها همیشه باقی می‌ماند. در نهایت، شاعر بر این باور است که انسان‌ها نمی‌توانند به راحتی از تعلقات و احساساتشان فاصله بگیرند و این وابستگی‌ها بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی آن‌ها هستند.
دل بیمار من ناز مداوا برنمی‌داردگرانی از دمِ جان‌بخش عیسی بر نمی‌دارد
هوش مصنوعی: دل بیمار من نتواند به راحتی از درد و رنج خود رهایی یابد، حتی اگر معجزهای چون جان‌بخش عیسی نیز به کمک آید.
نماند از خون دل چندان که مژگانی کنم رنگینهمان دست از دل آن مژگان گیرا برنمی‌دارد
هوش مصنوعی: بسیار دلم درد کرده و پر از غم است که دیگر نتوانم اشکهایم را برروی صورت مژههایم بریزم. دیگر از این دل شکسته هیچ چیز نمیماند که آن مژههای زیبا را با رنگی تازه بیارایم.
مگر با خار دیوارش نظربازی کنم، ورنهگل این بوستان بار تماشا برنمی‌دارد
هوش مصنوعی: آیا میتوانم با خارهای دیوارش بازی کنم و به آن‌ها نظر بیفکنم؟ در غیر این صورت، این گلهای زیبا در این باغ، تاب تحمل نگاه کردن را ندارند.
مبادا هیچ کافر را الهی خصم کم‌فرصت!به ترک سرفلک دست از سر ما برنمی‌دارد
هوش مصنوعی: به هیچوجه نباید اجازه دهیم که دشمنان با فرصتطلبی بر ما مسلط شوند و ما را از مسیر خود منحرف کنند. آن‌ها هرگز از تلاشهای خود برای سوءاستفاده و ضربه زدن به ما دست نخواهند کشید.
به می اصلاح سودا می‌کنم هرچند می‌دانمکه خامی را ز عنبر جوش دریا برنمی‌دارد
هوش مصنوعی: من در تلاش هستم تا با نوشیدن شراب، افکار و احساسات آشفتهام را درست کنم، هرچند خوب میدانم که حتی بهترین شراب هم نمی‌تواند فرد نادان را از بدیهایش نجات دهد.
ز نامردان به مردان زال دنیا بیشتر پیچدکه دست از دامن یوسف زلیخا بر نمی‌دارد
هوش مصنوعی: دنیای ما بیشتر از آدمهای نامرد، تحت تاثیر مردان بزرگ قرار میگیرد و آنان همیشه نسبت به شخصی مثل یوسف زلیخا وابستگی و پیوند عمیق دارند.
بدان هرگز نمی‌گردند خوب از صحبت نیکانز سوزن تنگ‌چشمی قرب عیسی برنمی‌دارد
هوش مصنوعی: هرگز خوبان از نیکان دور نمیشوند و حسادت و تنگنظری نمی‌تواند آن‌ها را از مقام و منزلتشان دور کند.
وطن هر چند دلگیر است بر غربت شرف داردبه آهن، دل شرار از سنگ خارا برنمی‌دارد
هوش مصنوعی: وطن هر چند که احساسی غمانگیز دارد، اما هنوز بر بیگانگی برتری دارد. دل پرشور از جنس سنگ نمی‌تواند از سنگ سخت جدا شود.
تو می‌اندیشی از خار ملامت، ورنه صاحبدلنیارد در نظر تا خار را پا برنمی‌دارد
هوش مصنوعی: تو فکر میکنی که انتقادات و سخنان منفی به تو آسیب میزند، در حالی که فرد آگاه و با درک، اصلاً به این چیزها اهمیت نمیدهد و به وجود خاری که ممکن است به پاهایش آسیب بزند، توجهی نمیکند.
اگرچه دامن ما بر فلک چون ابر می‌سایدهمان خار علایق دست از ما برنمی‌دارد
هوش مصنوعی: اگرچه ما به بلندای آسمانها میرسیم و همچون ابرها پرواز میکنیم، اما این محبتها و وابستگی‌ها همچنان نمیگذارند ما از زمین جدا شویم.
به هر نقش و نگاری کی مقید می‌شود صائب؟دلی کز سرکشی عبرت ز دنیا برنمی‌دارد
هوش مصنوعی: آیا میتوان دلی را پیدا کرد که به صورت ثابت و مشخصی از زیباییهای دنیا متاثر شود؟ دلی که با طغیان و سرکشیاش، درس عبرتی از دنیا نگیرد.