غزل شمارهٔ ۴۰۸۱
هوش مصنوعی: این شعر از زبان گوینده به نوعی درد و رنج اشاره می‌کند. او به کسانی که ممکن است به درد او توجه کنند، هشدار می‌دهد و می‌گوید که هیچ‌کس در پی فریاد او نباشد. احساس تنهایی و ناامیدی در شعر مشهود است و گوینده از دست‌وندی، نوای نسیم و بیداری گل‌ها سخن می‌گوید. او از غم و اندوهی که موجب درد او شده، پرده‌برداری می‌کند و می‌گوید که در روزی که زخم‌هایش برملا شود، عواطف و احساسات پنهانش به شرارات و تجلیات دیگری بدل خواهد شد. در نهایت، او به انتظار یک نامه از سوی کسی به نام ظفر خان است که می‌تواند سرنوشتش را تغییر دهد. این اشعار به لحاظ احساسی و معنایی امیال و خواسته‌های درونی گوینده را به زیبایی به تصویر می‌کشد.
نالان مباد هر که به فریاد من رسددردش مباد هر که به درد سخن رسد
هوش مصنوعی: هر کس که به دنبال رنج من بیاید، او نیز نباید به درد و مصیبت دچار شود.
انداز ساق عرش کمین پایه من استچون دست فکرتم به کمند سخن رسد
هوش مصنوعی: قد و قامت عرش به اندازهی بلندی من است، زمانی که افکارم در دام کلمات به هم برسند.
چون گل برآورم ز گریبان خاک سردست نسیم اگر به گریبان من رسد
هوش مصنوعی: وقتی که من مانند گل از دل خاک رشد میکنم، اگر نسیم به من برسد، حس زیبایی و لطافت را تجربه میکنم.
بیگانه را به جلوه گه یار ره مبادسوزم اگر نسیم به پای لگن رسد
هوش مصنوعی: اگر بیگانهای به محل محبوب من بیاید، نباید نگران شود؛ من هرچند که دلم میسوزد، اما اگر نسیم خنکی به سویش بیفتد، احساس خوبی بکند.
زنهار از لباس برآ ای صبا ز مصرچشم بدی مباد به آهن پیرهن رسد
هوش مصنوعی: اُه ای نسیم، مراقب باش که از لباسهای برآمده از مصر دوری کنی و مبادا نگاه بدی به پیراهن قدیمی بیفتد.
چون میوه داغدار شد افتد زاعتبارمگذار دست بوسه به سیب ذقن رسد
هوش مصنوعی: وقتی میوه به بلوغ و پختگی میرسد، دیگر نمیتوان به آن افتخار کرد و باید از آن دست کشید. بهتر است اجازه ندهی که با شوق و تبوتاب به آن نزدیک شوی.
هر برگ لاله ای که سیاهی کند ز دورچون واشکافی از جگر کوهکن رسد
هوش مصنوعی: هر برگ لالهای که به رنگ سیاه درآید، از دور به نظر میرسد، اما وقتی نزدیکتر میشوی، دردی عمیق و ناشی از زحمت و رنج کوهکن را نشان می‌دهد.
روزی که زخم من دهن شکوه واکندچندین هزار نافه مشک ختن رسد
هوش مصنوعی: روزهایی که درد و رنج من به پایان برسد، تعداد زیادی عطر خوشبوی مشک از ختن به دست خواهد آمد.
با این سربریده چه غماز پیشه استمگذار پای شمع به آن انجمن رسد
هوش مصنوعی: با این حالتی که داری، چطور میتوانی به دیگران خبر بدهی؟ نگذار پای شمع به آن جمع بیافتد.
صائب دری به روی من از فیض وا شودروزی که نامه ای ز ظفر خان به من رسد
هوش مصنوعی: روز زمانی که خبری از ظفر خان برای من بیاید، درهای خوشبختی به روی من باز خواهد شد.