غزل شمارهٔ ۴۶۹۵
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی ارزش و زیبایی‌های زندگی و دلنوشته‌های انسانی می‌پردازد. شاعر به بهار و گل‌ها اشاره می‌کند و بر اهمیت بخشش و احسان تأکید دارد. او می‌گوید که باید از نعمت‌ها و خوشی‌ها به‌درستی بهره برد و از غم‌ها دوری کرد. همچنین، به خطرات حرص و طمع اشاره می‌کند که می‌تواند انسان را به زوال برساند. شاعر با نگاهی اندیشمندانه به زندگی، انسان را به هوشیاری دعوت کرده و از عواقب دنیاطلبی و بخیل بودن هشدار می‌دهد. در نهایت، اشاره‌های سمبلیک به طبیعت و چهره انسانی زندگی به تصویر کشیده می‌شود.
بهار دربغل غنچه ریخت پنهان زرکند کریم به سایل نهفته احسان زر
هوش مصنوعی: بهار در دل غنچهها به آرامی جلوه می‌کند و مهر و بخشش کریم در دل پنهان است.
زهرکه دل بگشاید ترا گرامی دارکه گل دهدبه نسیم سحر به دامان زر
هوش مصنوعی: هر کسی که دلش را به روی تو باز کند، باید برایش ارزش قائل باشی، چرا که مانند گلی است که در نسیم صبح به دامان زرین میرسد.
مدارحاصل خود را ز غمگساردریغکه می دهند به می بی دریغ مستان زر
هوش مصنوعی: به خاطر غم خود، دریغ نکنید که به میگساری بپردازید؛ چرا که مستان، همیشه از زر و ثروت بهرهمند هستند.
چو غنچه زر به گره اهل دل نمی بندندکه هست برگ خزان پیش باددستان زر
هوش مصنوعی: افراد با دلهای پاک و مهربان به زیبایی‌های ظاهری و ظواهر دنیا ارزش نمیدهند، چرا که برکات و نعمت‌ها ممکن است در معرض از دست دادن و زوال باشند.
همان ز حرص پرددیده ات چوموج سراباگر به فرض شود ریگ این بیابان زر
هوش مصنوعی: به خاطر طمع و حرص تو، چنانچه این بیابان که به نظر میرسد آب است، اگر به فرض ریگ باشد، هیچ ارزشی نخواهد داشت.
بهوش باش که دندان نمودن است از شیرشد به روی تو گرچون ستاره خندان زر
هوش مصنوعی: در اینجا هشدار داده می‌شود که باید مراقب باشی، زیرا ممکن است چیزهایی که به نظر خوشایند میآیند، خطرناک باشند. مانند ستارهای که میخندد و زیبا است، اما در واقع ممکن است عواقب ناخوشایندی به همراه داشته باشد.
نبسته است چنان فلس را به تن ماهیکه خواجه بسته زحرص خسیس برجان زر
هوش مصنوعی: ماهی به اندازهای که فلس دارد، به خود چسبانده نشده که آنچه خسیس بر جان طلا میچسباند، بر تن آن ماهی بسته است.
چنان که مار شود اژدهازطول زمانشود بلای خداچون رودبه همیان زر
هوش مصنوعی: چنان که مار در طول زمان تبدیل به اژدها می‌شود، بلای خدا نیز به همین صورت در مدت زمان طولانی می‌تواند بروز کند، همانطور که طلا در یک کیسه جمع می‌شود.
ز ریگ روغن بادام می کشدصائبگرفت هرکه به ابرام ازبخیلان زر
هوش مصنوعی: از شنهای خشک ریگ، روغن بادام استخراج می‌شود. آن کسی که با پافشاری و insistence از بخیلها زر و طلا میگیرد، موفق می‌شود.