غزل شمارهٔ ۴۷۰۹
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از بیغم بودن جمیله میخواهد که غم را نگه دارد و از چشمزخمها حفاظت کند. او اشاره میکند که شادی به نتیجه غم نمیرسد و از مقام و عزت غم نیز با اهمیت است. شاعر به صحبتهای سخت دل اولیا تأکید دارد و از بیتوجهی به اعمال خود و سوء استفاده از زبان پرهیز میکند. او به اهمیت علم و دعا کردن با روزی حلال اشاره میکند و میگوید دعا در خصوص نان حرام مستجاب نمیشود. همچنین به احساسات ستمدیده و حفظ آبروی افراد نیازمند اشاره میکند و از وفا در روابط انسانی و حسن خلق سخن میگوید. در نهایت، شاعر تأکید میکند که در شرایط روحانی باید آرامش و سکوت را حفظ کرد و به زمان حال توجه کرد.
از بیغمان جمیله غم را نگاه داراز چشم شور دردوالم را نگاه دار
هوش مصنوعی: از زیباییهای بینظیر غم را دور نگهدار و درد همیشگیام را از نظر بد دور کن.
شادی به حسن عاقبت غم نمی رسدبیش از نشاط، عزت غم را نگاه دار
هوش مصنوعی: شادی نمیتواند به خوشی و خوبی نتیجه نهایی غم برسد، پس ارزش و عزت غم را حفظ کن.
مشکن به حرف سخت دل اولیای حقپاس کبوتران حرم را نگاه دار
هوش مصنوعی: به خاطر داشته باش که با کلمات تند و تلخ به دلهای نیکوکاران آسیب نرسانی و از آنها مراقبت کنی. کسانی که در مسیر حقیقت گام برمیدارند، به مانند کبوتران حرم هستند که باید از آنها محافظت شود.
رحمی به روزنامه اعمال خویش کناز کجروی زبان قلم را نگاه دار
هوش مصنوعی: اینجا به این نکته اشاره شده که باید به کارهای خود رحم کنیم و از زبان و قلم خود مراقبت داشته باشیم تا از اشتباهات و کجرویها دور بمانیم.
فتح و ظفر به آه سحر گاه بسته استاز تیغ بیش پاس علم را نگاه دار
هوش مصنوعی: پیروزی و موفقیت در لحظههای اولیه صبح به دست میآید، پس باید از علم و دانش خود به خوبی حفاظت کنی و به هیچوجه آن را رها نکن.
بی روزی حلال دعا نیست مستجاباز لقمه حرام شکم را نگاه دار
هوش مصنوعی: اگر روزی حلال نباشد، دعا به نتیجه نمیرسد. پس باید از لقمه حرام دوری کردی و به فکر نگهداشتن شکم با غذاهای پاک و حلال باشی.
آه ستم رسیده محال است رد شودای سنگدل عنان ستم را نگاه دار
هوش مصنوعی: ای سنگدل، ستمی که به من رسیده به راحتی فراموش نمیشود. نگهدار ستمت را.
مگذار لب به حرف طمع واکند فقیرزنهار آبروی کرم را نگاه دار
هوش مصنوعی: به فقیر اجازه نده که به خاطر طمع چیزی بگوید؛ مواظب باش آبروی نیکوکاری را حفظ کنی.
چون مایه ات وفا به فشاندن نمی کندباری به حسن خلق خدم را نگاه دار
هوش مصنوعی: وقتی که وفاداری تو به دیگران کم است، لااقل با حسن خلق و خوبی با آنها رفتار کن.
هنگام صبح نغمه سرایان بوستانفریاد می کنند که دم را نگاه دار
هوش مصنوعی: در صبح زود، آوازخوانان باغ به همدیگر میگویند که از این لحظهٔ زیبا و پر برکت بهرهبرداری کنید و آن را از دست ندهید.
از قیل و قال تیره مکن وقت اهل حالصائب به پیش آینه دم را نگاه دار
هوش مصنوعی: در زمانهایی که اهل حال و صفا در حال عبادت و تفکر هستند، بیدلیل با صحبتهای زد و خورد و جنجال وقت آنها را خراب نکن. بهتر است در آن لحظه دم خود را در آینه نگاه کنی و به درون خود نگاهی بیندازی.