غزل شمارهٔ ۴۷۱۵
هوش مصنوعی: این شعر به موضوعات مختلفی از جمله طمع، دوستی، و تلاش برای دستیابی به ارزش‌های والا می‌پردازد. شاعر به خواننده هشدار می‌دهد که از هر گونه طمع و آرزوهای سطحی خودداری کنند. او می‌گوید سنجیدگی و دقت در زندگی مهم است و نباید به چیزهای فریبنده و بی‌ارزش دل بست. همچنین به تضاد میان زیبایی‌های واقعی و ظاهری اشاره می‌کند و می‌گوید تنها در دل‌های پاک و با تلاش می‌توان به حقیقت و آرامش دست یافت. در نهایت، شاعر بر این باور است که خوشبختی و آزادگی تنها از طریق معنویت و خودداری از خواسته‌های غیرواقعی به دست می‌آید.
سنجیدگی ز هیچ سبکسر طمع مداراز بادبان گرانی لنگر طمع مدار
هوش مصنوعی: به هیچ سبکسری امید نداشته باش و از خواستهها و آرزوهای بیجا دوری کن. در حقیقت، صبر و تعهد به چیزی که ارزش دارد را فراموش نکن.
دیدی به ماه مصرز اخوان چهارسیدزنهار دوستی زبرادر طمع مدار
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که دوست خوب باید مانند برادر باشد و هرگز به دوستیهای ظاهری دل نبند. همچنین مراقب باش که از دیگران انتظار نداشته باشی که در دوستی همیشه به تو کمک کنند.
افیون خمار باده خونگرم نشکندازدایه مهربانی مادر طمع مدار
هوش مصنوعی: نفس خمار ناشی از افیون و شراب، با محبت و مهربانی مادر نمیشکند؛ پس از محبت و مهر او طمع نداشته باش.
با عمر جاودان نشودجمع سلطنتآب خضر زجام سکندر طمع مدار
هوش مصنوعی: دوستی با زندگی ابدی، نمیتواند منجر به به دست آوردن قدرت و سلطنتی شود که از آب حیات خضر به دست می‌آید، پس به دنبال این آرزو نرو.
حاصل دهد ز دانه فشانی زمین پاکبی ابر از صدف در و گوهر طمع مدار
هوش مصنوعی: اگر زمین پاکی که بیابر است، دانهها را خوب بپاشیم، حاصل خوبی خواهد داد. اما انتظار از صدف برای به دست آوردن الماس و گوهر بیجا است.
در چشم مور ملک سلیمان چه می کند؟وسعت ازین جهان محقر طمع مدار
هوش مصنوعی: در چشم مور، عظمت و ملک سلیمان چه معنایی دارد؟ از این دنیا که کلنجارهایش کوچک و حقیر است، امید و آرزو نداشته باش.
از دل مجو به سینه سوزان من قرارخودداری از سپند به مجمر طمع مدار
هوش مصنوعی: از دل من به خاطر ناراحتی و آتش درونم پیگیری نکن؛ از روی نیک بودنت به شعلهای که در دل دارم دلخوش و امیدوار نباش.
نبود صفای حسن گلوسوز را زوالواسوختن ز هیچ سمندر طمع مدار
هوش مصنوعی: به خاطر نداشته باش که زیبایی و دلنشینی گل و خوشبو را نمیتوان با زوال و از بین رفتن آن سنجید؛ پس از هیچ موجودی، حتی سمندر، امیدی به زندگی نداشته باش.
دادند چون ترا دل روشن درین سرازنهار روشنایی دیگر طمع مدار
هوش مصنوعی: چون دل تو در این دنیا روشن است، پس مراقب باش که به دنبال روشنایی دیگری نباشی.
فیض از سیاه کاسه به سایل نمی رسداز جام لاله باده احمر طمع مدار
هوش مصنوعی: از کاسه سیاه هیچ کمکی به نیازمندان نمیرسد، پس به شراب قرمز در جام گل لاله امیدی نداشته باش.
دست دعاست حاصل آزادگان وبسصائب ثمر ز سرو و صنوبر طمع مدار
هوش مصنوعی: آزادگان فقط به دعا و نیایش خود متکی هستند و به چیز دیگری امیدوار نیستند. بنابراین، از درختان بلند و زیبای سرو و صنوبر نیز بهرهبرداری نکنید، چرا که نتیجهای جز دعا و نیایش نخواهید داشت.