غزل شمارهٔ ۵۰۴۸
هوش مصنوعی: این شعر به توصیه‌هایی در ارتباط با رفتار در محافل اجتماعی می‌پردازد. شاعر به خواننده می‌گوید که در جمع‌های بزرگ، باید از رفتارهای سنگین و مزاحم پرهیز کند و به فکر دل‌خوشی دیگران باشد. او تاکید می‌کند که نباید عیب دیگران را فاش کرد و باید با آرامش و سکوت زندگی را گذراند. همچنین، به فرا رسیدن زمان‌های سخت و تغییرات طبیعی اشاره می‌کند و بر لزوم حفظ آرامش و تدبیر در مواجهه با مشکلات تأکید دارد. شاعر به یادگیری از تجربیات و همدردی با دیگران نیز اشاره می‌کند و در نهایت بر اهمیت عدم غفلت از سردی روابط و ناپایداری آن‌ها تأکید می‌کند.
در محفل که راه بیابی گران مباشاز حرف سخت بار دل دوستان مباش
هوش مصنوعی: وقتی در جمعی حضور پیدا میکنی، از بیان حرفهای تند و سنگین خودداری کن و سعی کن بار سنگین احساسات و مشکلات دوستانت را بیشتر نکنی.
یاد از حباب گیر طریق نشست و خاستدربزم چون محیط بزرگان گران مباش
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که مانند حبابی هستی که در حال نشستن و برخاستن است. در مجالس بزرگ، خود را بزرگتر از آنچه هستی نپندار.
با نیک و بد چوآینه هموار کن سلوکغماز عیب چون محک امتحان مباش
هوش مصنوعی: با نیک و بد مانند آینه صاف و شفاف باش. در رفتار خود، عیبجویی و غیبت دیگران را کنار بگذار، مثل امتحان سختی که نماد صداقت نیست.
شرط است پاس نوبت مردم درآسیادرانجمن چو شمع سراپا زبان مباش
هوش مصنوعی: برای برقراری احترام و نظم در اجتماع، مثل شمعی که به خاطر دیگران میسوزد و نور میدهد، باید خود را کنترل کنی و زبانت را نگهداری.
طی کن چو ریگ، طلب رابه خامشیبیهوده نال چون جرس کاروان مباش
هوش مصنوعی: به آرامی و با شکیبایی جلو برو و در جستجوی خواستههایت بیفایده ناله نکن، مانند کاروانی که صدای زنگش در بیابان میپیچد، نباش.
تاابر نوبهار پریشان نگشته استدستی بلند کن صدف بی دهان مباش
هوش مصنوعی: زمانی که بوی سرما هنوز در هواست و بهار به طور کامل نیامده، دستت را به سمت آسمان دراز کن و منتظر فرصتهای زندگی باش، چرا که نباید بدون اقدام و تلاش، بیصدا و بیعمل بمانی.
نقش قدم به کعبه رسانید خویش راپای به خواب رفته این کاروان مباش
هوش مصنوعی: نقش پای تو به کعبه راهی باز کرده است، پس در این سفر بیتوجه و خوابآلود نباش.
یک برگ را برات اقامت نداده اندغافل ز سردمهری باد خزان مباش
هوش مصنوعی: یک برگ را برای اقامت به تو ندادند، غافل از اینکه باد خزان با سردمهریاش کارش را ساز کرده است.
هر چند خرمنت ز ثریا گذشته استایمن ز برق حادثه آسمان مباش
هوش مصنوعی: هرچند که مقام و منزلت تو در اوج است و به بالاترین نقطه رسیده، اما باز هم نباید از خطرات و حادثههای ناگهانی آسمانی برحذر باشی و خود را در امان بدانید.
درآتش است نعل گل ای خانمان خرابدرفکر جمع خاروخس آشیان مباش
هوش مصنوعی: خانهات در آتش است، ای کسی که به فکر خراب کردن آن هستی. درگیر جمعآوری خار و خس برای آشیانهات نباش.
ما وصل گل به نغمه سرایان گذاشتیمای باغبان تونیز درین بوستان مباش
هوش مصنوعی: ما گلها را به آوازخوانان تقدیم کردیم، ای باغبان! تو نیز در این باغ نباش.
صائب غریب وبیکس و دلگیر می شویپر در مقام تجربه دوستان مباش
هوش مصنوعی: اگر با تجربه زندگی و دوستی آشنا شوی، دیگر نباید احساس غم و تنهایی کنی. در این راه، نباید به وضعیت خود دلگیر شوی و باید از تجربیات خود درس بگیری.