غزل شمارهٔ ۵۳۵۷
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به عمیق‌ترین تجربیات عشق و میخانه‌نشینی خود اشاره می‌کند. او با استفاده از تصاویری از می و خم، به احساسات و اندیشه‌هایش پرداخته و نشان می‌دهد که عشق و میخانه برای او مکانی مقدس و مملو از تجربیات معنوی است. او از خودگذشتگی‌اش در برابر عشق و شراب سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که این عشق او را از دنیا و عقل دور کرده است. در نهایت، شاعر بر این باور است که باید به این حالت عشق و سرمستی ادامه دهد و در پای خم بماند.
داده ام دست ارادت با حنای لای خمپای رفتن نیست از میخانه ام چون پای خم
هوش مصنوعی: من دست خود را به تو سپردهام، اما در میخانه نمیتوانم مانند پای خم از آن بگذرم.
بیت معمور خرابات است یارب کم مبادتا قیامت خشتی از بنیاد پا بر جای خم
هوش مصنوعی: اینجا جایی است پر از شراب و خوشی، کاش هیچوقت فراموش نشود و تا ابد این حس خوب و شادابی باقی بماند، حتی اگر به میخ درد و رنج بیانجامد.
همت ساقی دو چندانم شراب لعل دادگوهر عقلم اگر پامال شد در پای خم
هوش مصنوعی: ساقی، تلاش و زحمت من را دو برابر کن و شراب قرمز را به من بده. اگر عقل و اندیشهام به خاطر خوشگذرانی زیر پای میخانه لگدمال شود، اشکالی ندارد.
با بزرگان یک طرف افتادن از عقل است دورمحتسب بیجاکمر بسته است در ایذای خم
هوش مصنوعی: در کنار افراد بزرگ و مهم قرار گرفتن، نشاندهندهی خرد و زیرکی است. دور شدن از مسئولان سختگیر، نشانهای از عشق و لذت در نوشیدن شراب است.
تنگ ظرفی را چو مینا بر کنار طاق نهکوه تمکین شو که در میخانه گیری جای خم
هوش مصنوعی: ظرف کوچک و تنگی را مانند مینا در کنار طاق نگذار، زیرا در میخانه، جایی برای خم (شراب) وجود ندارد. به این معنی که نباید در مکانهای خاص و مناسب قرار بگیری که به اندازه کافی جا و مقام نداشته باشد.
سر به گردون در نمی آرم زاستغنای عشقهمت دریاکشان را کی بود پروای خم
هوش مصنوعی: من در پیجاهی از عشق، خود را به آسمان نمیزنم و در این راه بینیازی، آیا کسی به فکر کشتیرانان و دریاها هست؟
می توان از صورت هرکس به معنی راه بردجوهر می را توان دریافت از سیمای خم
هوش مصنوعی: میتوان از ظاهر هر شخص به باطن او پی برد، همانطور که میتوان از ظاهر یک لیوان خم به محتوای آن که شراب است، پی برد.
چند صائب همچو ساغر هرزه پروازی کنممدتی قصد اقامت می کنم در پای خم
هوش مصنوعی: مدتی میخواهم بیخیال و بیپروا زندگی کنم و در کنار میخوری مشغول شوم، اما در نهایت به فکر اقامت و ماندن در همین حال و فضا هستم.