غزل شمارهٔ ۵۷۵۰
هوش مصنوعی: این شعر احساساتی عمیق و پیچیده را بیان می‌کند. شاعر در حالی که از درد و غم صحبت می‌کند، به احساسات متناقض خود اشاره دارد. او از اینکه نفس کشیدن او را دچار افسردگی می‌کند و دلش تار می‌شود، ابراز نارضایتی می‌کند. همچنین، اشاره می‌کند که گریه و درد برایش آرامش می‌آورد، ولی از آنجا که از بیان حقیقت خود باز مانده، خود را در تنگنای کلام حس می‌کند. او به عدم توانایی خود در بیان احساسات واقعی و دست نیافتن به عشق و زیبایی‌هایی که زندگی می‌تواند ارائه دهد، می‌پردازد. در نهایت، او به ناچار از غفلت و بی‌تفاوتی اطرافیان و همچنین از دردی که بر دلش نشسته، شکایت می‌کند و ادامه این وضعیت را برای خود دشوار می‌بیند.
دلم ز پاسِ نفس تار می‌شود، چه کنموگر نفس کشم افگار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: دل من از خاطر نفس دچار پریشانی می‌شود، چه باید بکنم؟ و اگر هم که نفس بکشم، باز آشفته و ناراحت میشوم، چه کاری میتوانم انجام دهم؟
اگر ز دل نکشم یک‌دم آهِ آتش‌بارجهان به دیدهٔ من تار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: اگر یک لحظه از دل خود آهی سوزناک بیرون نکنم، جهان در دیدگانم تیره و ناواضح می‌شود. چه کار کنم؟
چو ابر منعِ من از گریه دور از انصاف استدلم ز گریه سبک‌بار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: منع کردن من از گریه مانند ابر، دور از انصاف است. دلم از گریه سبُک می‌شود، حالا چه کار کنم؟
به‌دردساختنِ من ز بی‌علاجی نیستدمِ مسیح به من بار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: من از درد و رنجی که دارم، راهی برای درمان نمیبینم و مانند فرزند مسیح که به دیگران زندگی میبخشد، این بار سنگین بر دوش من قرار گرفته است. نمیدانم چه باید بکنم.
ز حرفِ حق لب از آن بسته‌ام که چون منصورحدیثِ راست مرا دار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: من به خاطر حقیقت و راستگویی ساکت ماندهام، زیرا میدانم که مانند منصور، اگر از واقعیتها صحبت کنم، عواقب دشواری خواهد داشت. چه باید بکنم؟
اگر ز دل سخنِ راست بر زبان آرمپیِ گزیدنِ من مار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: اگر به صداقت از دل خود سخن بگویم، باعث می‌شود که به من آسیب برسد، چه باید بکنم؟
ز دوستان گلهٔ من ز تنگ‌ظرفی نیستز درد حوصله سرشار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: من از دوستانم شکایت ندارم که محدودیتهایی دارند، بلکه از درد و تحملی که در دل دارم، خسته و پر شدهام، نمیدانم چه باید بکنم.
نخوانده بوی گل آید اگر به خلوتِ منز نازکی به دلم بار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: اگرچه تو را نمیخوانم، ولی وقتی در تنهاییام مینشینی، بوی گل به مشامم میرسد. این حس لطیف در دل من ایجاد می‌شود و نمیدانم با آن چه کنم.
بر آبگینهٔ من بار نیست خاکسترز روشنی دلِ من تار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: خاکستر روی شیشهٔ من سنگینی می‌کند و نور دل من را تاریک میسازد. نمیدانم چه باید بکنم.
توان به دستودل از روی یار گل چیدنمرا که دستودل از کار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: من نمیتوانم احساسات و آرزوهای خود را در کنار معشوقهام به دست بیاورم، زیرا وقتی به او فکر میکنم، همه چیز از دستم میرود. چه باید بکنم؟
گرفتم این که حیا رخصتِ تماشا داردنگاه پردهٔ دیدار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: من میدانم که حیا اجازه نمیدهد به راحتی به تماشا بپردازم؛ حالا نمیدانم باید چه کار کنم.
درین حدیقه به غفلت نفس کشد هر کسدلِ چو آینه‌ام تار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: در این باغ، هر کسی به غفلت زندگی می‌کند و باعث می‌شود دل من که مانند آینه است، تار و کدر شود. من چه کاری میتوانم انجام دهم؟
نفس‌درازیِ من نیست صائب از غفلتدلم گشوده ز گفتار می‌شود، چه کنم
هوش مصنوعی: عمر طولانی من به خاطر بیتوجهی و غفلت دل است، و دل من به خاطر صحبت کردن باز شده است، حالا نمیدانم باید چه کار کنم.