غزل شمارهٔ ۵۷۹۰
هوش مصنوعی: این شعر در بیان احساسات عمیق عاشقانه و رنج از بی‌توجهی و قضاوت دیگران است. شاعر خود را مانند گلی می‌داند که در میان خارها قرار دارد و از انتقادهای دیگران فارغ است. او به تجربه‌ی زندگی و دلبستگی‌های عمیقش اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که از بندگی و وابستگی به دیگران آزاد شده است. همچنین، شاعر به قدرت عقل و روشنایی درونی‌اش اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که دچار توهمات و غرور نمی‌شود. در نهایت، او به حالتی از دیوانگی اشاره می‌کند که ناشی از عشق و غم‌های اوست و بر این باور است که در بازار عشق نمی‌تواند مانند دیگران عادی باشد.
دلتنگ از ملامت اغیار نیستمچون گل ، گرفته در بغل خار نیستم
هوش مصنوعی: من از انتقاد و سرزنش دیگران ناراحت نیستم، مانند گلی نیستم که در آغوش خارها باشد و دچار درد و رنج شوم.
در زهر روی پوش خطر بیشتر بودامن از خط نرسته دلدار نیستم
هوش مصنوعی: وقتی که به زهر چهره نگاه میکنم، خطر بیشتری حس میکنم، زیرا از خط نرسیدن به محبوبم احساس امنیت نمیکنم.
از طوق بندگی نکشم سر به سیم قلبیوسف صفت گران به خریدار نیستم
هوش مصنوعی: من از بندگی کم نمیآورم و حاضر نیستم به خاطر دلایل مادی یا دنیوی از خودم گذشت کنم. ارزش واقعیام را نمیفروشم و به کسی که نمی‌تواند مرا درک کند، تسلیم نمیشوم.
وضع جهان ز نقطه دل دیده ام تماممحتاج سیر و دور چو پرگار نیستم
هوش مصنوعی: وضع جهان را از دیدگاه دل خود مشاهده کردهام و به این نتیجه رسیدهام که همه چیز نیازمند حرکت و تغییر است، اما من مانند یک پرگار نیستم که به دور نقطهای بچرخم.
صبح قیامت از سر هر مو علم کشیداز خویشتن هنوز خبردار نیستم
هوش مصنوعی: در روز قیامت، از هر رشته موی من نشانهای ظاهر خواهد شد، اما من هنوز از این موضوع اطلاعی ندارم.
ز آزادگی بریده ام از خویش عمرهاستدر پیش خود چو سرو گرفتار نیستم
هوش مصنوعی: مدت هاست که از خودم و از آزادی فاصله گرفتهام و مانند سروی که در دام است، احساس آزادی نمیکنم.
از سایه هما نشود خواب من گرانمست از غرور دولت بیدار نیستم
هوش مصنوعی: من به خاطر سایه پرندهٔ هما خوابم سنگین نمی‌شود، زیرا در اثر غرور و افتخاری که از مقام و جایگاهم دارم، بیدار و هوشیار هستم.
روشن به نور شمسه عقل است مغز منآتش پرست طره زر تار نیستم
هوش مصنوعی: عقل من مانند خورشید روشن است و فکر من مانند آتش به زیبایی گرایش دارد. من درخشش و زیبایی را دوست دارم و بیفایده نیستم.
دیوانه ام که بر سر من جنگ می شودجنس کساد کوچه و بازار نیستم
هوش مصنوعی: من دیوانهام که بر سر من درگیری و تنش به وجود میآید؛ من چیزی نیستم که در بازار یا کوچه با قیمت پایین و بیارزش باشم.
صائب ز خود غبار گرانی فشانده امچون بوی گل به هیچ دلی بار نیستم
هوش مصنوعی: من از خود غبار سنگینی به اطراف پراکندهام، اما مثل بوی گل، در دل هیچکس جایی ندارم.