غزل شمارهٔ ۶۵۲۶
هوش مصنوعی: این اشعار به زیبایی و اثرگذاری عشق و زیبایی معشوقه پرداخته‌اند. شاعر از شرم و عظمت معشوق سخن می‌گوید که مانند سرو بلند و زیباست و حتی باعث می‌شود دیگری (سرو) در زیر خاک پنهان شود. جلوه و زیبایی معشوق به قدری است که طبیعت نیز تحت تأثیر قرار گرفته و به حالت خرابی و اندوه درمی‌آید. همچنین بیان شده که عشق و زیبایی معشوق، نام و نشانی از عشق در هر جا و به هر طریق است و نمی‌توان شعله عشق را در میان خار و خس خاموش کرد. در نهایت، شاعر به تصویرسازی از زیبایی‌ها در دنیای طبیعی اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که معشوق می‌تواند به شکل دیگری از حجاب بیرون آید و زیبایی‌های جدیدی خلق کند.
ز شرم قد بلند تو آب گردد سروبه زیر خاک نهان از حجاب گردد سرو
هوش مصنوعی: به خاطر شرم و حیا که از زیبایی قد بلند تو به وجود آمده، درخت سرو آنقدر خجالتزده می‌شود که به زیر خاک فرو میرود و به خاطر حجاب تو، پنهان میگردد.
در آن چمن که نهال تو جلوه گر گرددز طوق فاخته پا در رکاب گردد سرو
هوش مصنوعی: در آن باغی که تو رشد و زیبایی خود را نشان میدهی، درخت سرو با افتخاری خاص، مانند پرنده فاخته به آرامی حرکت می‌کند.
ز بس خراب شد از جلوه تو، نزدیک استکه آشیانه جغد و غراب گردد سرو
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی و جذبهات، اینقدر اوضاع خراب شده که ممکن است این درختان، مکانی مناسب برای جغد و کلاغ شوند.
بلند نام ز عشق است حسن هر جا هستز جوش فاخته مالک رقاب گردد سرو
هوش مصنوعی: عشق موجب زنده شدن و شکوفایی زیبایی است و هر جا که عشق باشد، مانند فاخته، زیبایی در آنجا به اوج میرسد و به مانند سرو، بر ظاهر آدمی تأثیر میگذارد.
به خار و خس نتوان کشت شعله را، ترسمز سوز سینه قمری کباب گردد سرو
هوش مصنوعی: نمی‌توان شعله را در میان خار و علف پرورش داد، نگرانم که گرما و سوز سینهی کبوتر، باعث آتش گرفتن سرو شود.
ز طوق فاخته گردابها کند تصویراگر ز شرم تو زین گونه آب گردد سرو
هوش مصنوعی: اگر قشرهای دور سر فاخته به تصویر کشیده شود، به خاطر شرم تو این گونه آب، سرو مانند می‌شود.
در آن ریاض که صائب قلم به کف گیردعجب که سبز دگر از حجاب گردد سرو
هوش مصنوعی: در باغی که صائب با قلمش مینویسد، جالب اینجاست که درخت سرو از پس پردهاش به شکلی جدید و تازه سبز می‌شود.