غزل شمارهٔ ۶۵۵۰
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احوال و دغدغه‌های پیری و سرنوشت انسان می‌پردازد. شاعر به تصویرسازی از پیری و تنهایی می‌پردازد و می‌گوید که در روزهای پایانی زندگی، انسان باید به طلب و یاد خدا بپردازد و از غفلت بپرهیزد. او به مرور زمان، گسترش غفلت و پیامدهای آن اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که هر لحظه از زندگی باید گرامی داشته شود. در نهایت، شاعر به ضرورت ادب و احترام در زندگی اشاره می‌کند و می‌گوید که هر مو و سفیدی که به سر انسان می‌افزاید، نشانه‌ای است از زمان و حکمت، و باید به آن توجه کرد.
شد رعشه پیری پر و بال طلب تویک جو نشد افسرده ز کافور تب تو
هوش مصنوعی: پیری به خاطر عشق و خواستهاش به تو لرزان و بیتاب شده، اما از عطر خوش تو هرگز غمگین نیست.
انگور شود غوره چو بسیار بماندشد غوره درین باغ ز مهلت عنب تو
هوش مصنوعی: اگر انگور خیلی در این باغ بماند، به غوره تبدیل میشود و از طعم و کیفیتش کاسته میشود.
پیری که زدی آب بر آتش دگران راشد هیزم خشکی پی نار غضب تو
هوش مصنوعی: پیری که آتش دیگران را خاموش کرد، حالا تبدیل به هیزم خشک شدهاست تا آتش خشم تو را شعلهور کند.
عمرت شد و یک ساغر تبخال ندامتبر سر نکشید از کف افسوس لب تو
هوش مصنوعی: زندگیات به سر رسید و هنوز نتوانستی از شرم و پشیمانی، نوشیدن یک جرعه از آن را بر خود هموار کنی و از لبهای تو تنها افسوس باقی مانده است.
در فکر سفر باش که هر موی سفیدیاز غیب رسولی است برای طلب تو
هوش مصنوعی: به سفر اندیشه کن، زیرا هر تار موی سفیدی که در سر داری، نشانه‌ای است از پیامهایی که به تو در جستجوی هدف و آرمانهایت ارسال میشود.
این یک دو نفس را ز سر درد برآوردر غفلت اگر صرف شد اوقات شب تو
هوش مصنوعی: اگر در شب، وقتی که وقت به غفلت میگذرد و تو در فکر و خواب به سر میبری، با یک یا دو نفس عمیق از زیر بار درد و نگرانی رهایی پیدا کنی، میتوانی به آرامش دست یابی.
غافل مشو ایام خزان از نفس سرددر خنده سرآمد چو بهار طرب تو
هوش مصنوعی: مراقب باش که در روزهای پاییزی از هوای سرد غافل نشوی، چرا که خوشی و شادی به زودی به پایان میرسد و مانند بهار زودگذر است.
شوخی مکن ای پیر که هر موی سفیدیشمشیر زبانی است برای ادب تو
هوش مصنوعی: ای پیر، شوخی نکن. هر موی سفیدی که داری، نشاندهندهی احترام و ادب توست.
در هر چه شود صرف به جز آه حرام استچون صبح ز عمر این نفس منتخب تو
هوش مصنوعی: هر چیزی که در زندگی انجام میشود، به جز آهی که از دل برآید، بیفایده و نادرست است؛ زیرا زندگی ما از صبح تا شب، انتخاب شده و محدود به زمان است.
گاهی به لگد، گاه به پهلو دهی آزاردر مرگ و حیات است زمین در تعب تو
هوش مصنوعی: گاهی با لگد و گاهی با ضربهای به پهلو، آزار و عذاب تو همواره وجود دارد؛ حتی در زندگی و مرگ، زمین به سختیهای تو پاسخ میدهد.
پیری که ز اسباب وقارست بشر رامپسند که بی وقر شود از سبب تو
هوش مصنوعی: پیرمردی که به خاطر وسایل و تجملاتش احساس وقار می‌کند، نباید انسانها را نپسندد، چون انسانها بدون آن وقار و تجملات، ممکن است به خاطر او از جدیت و وقار خود فاصله بگیرند.
هر لوح مزاری ز فرامشکده خاکدستی است برون آمده بهر طلب تو
هوش مصنوعی: هر سنگ قبر یا نشانی از زوال و یادآوری اشخاص، از خاکی که به فراموشی سپرده شده، بیرون آمده تا به خاطر تو و جستجوی تو باشد.
صائب به ادب باش که گردون ز حوادثصد دست برآورده برای ادب تو
هوش مصنوعی: به احترام و ادب اهمیت بده، چرا که دنیا با اتفاقات مختلف برای بهبود ادب تو تلاش می‌کند.