غزل شمارهٔ ۶۵۷۱
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به ناامیدی و بی‌فایده بودن تلاش‌هایش اشاره می‌کند. او از جمع‌آوری نعمت‌ها و زیبایی‌ها همچون گل و همچنین از اندوختن ثروت و علم صحبت می‌کند، اما در نهایت به این نتیجه می‌رسد که این همه کوشش بی‌فایده است. او از ترک ادب و بی‌حیایی دیگران یاد می‌کند و می‌گوید که در محفل ادب چیزهای زیادی آموخته، اما باز هم بی‌فایده است. همچنین به این موضوع اشاره دارد که برای رستگاری و عشق واقعی، تنها تسلیم بودن کافی است، ولی او فقط در سطح ظواهر مانده و از عمق وجودش غافل است. به طور کلی، شاعر به ناکامی انسان در دستیابی به معنا و حقیقت در زندگی می‌پردازد.
در گلستان برگ عیش اندوختم بی فایدهچون گل از جمعیت خود سوختم بی فایده
هوش مصنوعی: در باغ گل خوشی را چیدم، اما مثل گل که از شلوغی و جمعیت خود میسوزد، به هیچ وجه سودی نداشت.
کیمیای رستگاری بود در دست تهیمن ز غفلت سیم و زر اندوختم بی فایده
هوش مصنوعی: در دستان خالی من چیزی ارزشمند از رستگاری وجود داشت، اما از بیتوجهی به دنیای مادی مانند طلا و نقره ذخیره کردم که هیچ فایدهای نداشت.
گشت از ترک ادب هر بی حیایی کامیابمن درین محفل ادب آموختم بی فایده
هوش مصنوعی: ترک ادب و بی‌حیایی باعث شده که به اهدافم نرسم. در این جمع، اصول آداب را یاد گرفتم، اما به نظر می‌رسد که فایدهای نداشته است.
گوهر مقصود در گنجینه دل فرش بودمن درین دریا نفس را سوختم بی فایده
هوش مصنوعی: جواهر مورد نظر که به آن میخواستم برسم در دل مانند گنجینهای پنهان بود، اما من در این دریا، تلاش و نفس کشیدن را بی‌فایده سپری کردم.
نیست جز تسلیم ساحل عالم پرشور رامن درین دریا شنا آموختم بی فایده
هوش مصنوعی: تنها تسلیم شدن در برابر دنیای پر هیاهو کافی نیست; من در این دریا شنا را یاد گرفتم، اما این تلاش بی‌فایده است.
ساده می بایست کردن دل ز هر نقشی که هستمن دماغ از علم رسمی سوختم بی فایده
هوش مصنوعی: باید دل را از هرگونه تظاهر و نقشی خالی کنم. من از دانش رسمی خسته و بی‌فایده شدهام.
نیست رقت در دل سر در هوایان یک شرردر حضور شمع خود را سوختم بی فایده
هوش مصنوعی: در دل کسانی که در آرزوی عشق هستند، هیچ جایی برای نرمی و لطافت نیست. من مانند آتشی در حضور شمع، خود را به هدر دادم، بی‌فایده و بینتیجه.
از جواهر سرمه من دیده ای بینا نشددر ره کوران چراغ افروختم بی فایده
هوش مصنوعی: با اینکه من تلاش کردم تا روشنی و آگاهی را به کسانی که نمیتوانند ببینند، بدهم، اما هیچ فایدهای نداشت و آنها همچنان در تاریکی باقی ماندند.
نیست در آهن دلان پیوند نیکان را اثرسوزن خود را به عیسی دوختم بی فایده
هوش مصنوعی: دلهای آهنی اثر خوبیها را نمیپذیرند، مانند اینکه من سوزن خود را به عیسی دوختم، ولی اینکار بی‌فایده بود.
این جواب آن غزل صائب که می گوید حکیمعمرها علم و ادب آموختم بی فایده
هوش مصنوعی: در طول زندگی، تلاشم را صرف یادگیری علم و ادب کردم، اما در نهایت متوجه شدم که این تلاشها ثمری ندارد و در دنیای واقعی تأثیری نمیگذارد.