غزل شمارهٔ ۶۶۹۰
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر آرزو می‌کند که ای کاش در ابتدا به طبیعت وزندگی طبیعی برمی‌گشت و از قفس محدود انسانی رهایی می‌یافت. او به عدم امکانات و محدودیت‌هایی که روزبه‌روز از زندگی‌اش کاسته می‌شود، اشاره می‌کند و دلتنگی خود را از مسائل زندگی ابراز می‌کند. شاعر بر این باور است که اگر فقط فرصتی برای پرواز و آزادی داشت، می‌توانست احوال بهتری را تجربه کند و حسرت می‌خورد که چرا در زندگی‌اش مشکلات و دردهای بسیاری وجود دارد و آرزو دارد که کسی بی‌دردسر به دردها و آرزوهایش گوش می‌داد. او همچنین به زیبایی و عشق اشاره می‌کند و حسرت می‌خورد که نتوانسته به عمق احساسات و زیبایی‌های زندگی‌اش دست یابد. در نهایت، شاعر آرزوی توأم با غم و حسرت خود را در قالب این اشعار بیان می‌کند.
دانه ما در ضمیر خاک بودی کاشکییا چو سر زد در زمان دهقان درودی کاشکی
هوش مصنوعی: در دل خاک، ما همچون دانهای بودیم و ای کاش زمانی که دهقان، یعنی کشاورز، به ما سلامی میکرد، ما نیز سر از خاک بیرون میآوردیم.
آن که آخر سر به صحرا داد بی بال و پرمروز اول این قفس را در گشودی کاشکی
هوش مصنوعی: کسی که در نهایت مرا به دشت آزاد گذاشت، در همان ابتدا این قفس را برایم گشود. ای کاش!
هر چه از دل می خورم از روزیم کم می کننددر حریم سینه من دل نبودی کاشکی
هوش مصنوعی: هر چیزی که از دل خود میخورم، به مقدار آن از روزی من کم می‌شود. کاش در این دل من، جایی برای عشق و محبت بود.
آن که منع ما ز پرواز پریشان می کندفکر آب و دانه ما می نمودی کاشکی
هوش مصنوعی: آن کسی که ما را از پرواز و آزادی باز میدارد، کاش می‌توانست فکر و اندیشه ما را سیراب کند و ما را به سوی نعمتها و زندگی بهتر هدایت کند.
دست چون افتاد خالی، همت عالی بلاستآنچه دارم در نظر در دست بودی کاشکی
هوش مصنوعی: وقتی که دست خالی می‌شود، امید و اراده بالا باعث می‌شود که انسان با چالشها روبرو شود. آنچه که همیشه در ذهنم بود، در دسترس نبود و ای کاش که میتوانستم به آن دست پیدا کنم.
تلخی از دریای بی گوهر کشیدن مشکل استدیده را هم غمزه اش با دل ربودی کاشکی
هوش مصنوعی: کشیدن تلخی و درد از دل بیفایده است، چرا که نگاه معشوق با تمام زیباییاش دل را میرباید و این وضعیت را سختتر می‌کند. ای کاش!
می گشاید چشم بر روی تو پیش از آفتابچشم ما هم طالع آیینه بودی کاشکی
هوش مصنوعی: چشمانم به زیبایی تو پیش از طلوع آفتاب باز می‌شود. ای کاش چهرهات همچون آینه برای ما روشن باشد.
لب گشودم، غوطه در اشک پشیمانی زدمگلبن من تا قیامت غنچه بودی کاشکی
هوش مصنوعی: وقتی زبان به سخن گشودم، در دریایی از اشکهای پشیمانی فرو رفتم. ای گلستان من، ای که تا ابد در حالت غنچه باقی خواهی ماند؛ ای کاش چنین نبود.
آن که می ریزد به راه آشنایان خار منعسبزه بیگانه را اول درودی کاشکی
هوش مصنوعی: کسی که باعث می‌شود در مسیر دوستانش خار بریزد، باید ابتدا سلام و درود به بیگانگان را بجوید.
آینه سطحی است، غور حسن نتواند نمودپیش چشم ما نقاب از رخ گشودی کاشکی
هوش مصنوعی: آینه فقط یک سطح صاف است و نمیتواند عمق زیبایی را نشان دهد. ای کاش تو نقاب از صورتت برداری تا زیباییات را به ما نشان دهی!
آن که درد غیر را پیش از شنیدن چاره کردشمه ای صائب ز درد ما شنودی کاشکی
هوش مصنوعی: کسی که قبل از شنیدن درد دیگران، به فکر درمان آن است، ای کاش ذرهای از درد ما را هم میشنید.