بخش ۱۰ - قاعده در تشبیه کتاب آفرینش به کتاب وحی
هوش مصنوعی: این متن اشاره به تجلی الهی و ارتباط عالم با حق تعالی دارد. تمامی عالم به عنوان کتابی از خداوند توصیف شده که در آن اعراب و جوهر مانند حروف و مراتب به آیات قرآن تشبیه شده‌اند. نخستین آیه عقل و پس از آن نفس و آیات دیگر همچون عرش رحمان و آیت الکرسی ذکر شده‌اند. به طور کلی، هر یک از اجزای عالم و عناصر آن به عنوان آیات خداوند معرفی می‌شوند و در نهایت انسان به عنوان آخرین مخلوق و ختم‌کننده قرآن مطرح می‌شود.
به نزد آنکه جانش در تجلّی استهمه عالم کتاب حق تعالی است
هوش مصنوعی: برای کسی که وجودش روشنایی و تجلی الهی دارد، تمام جهان به عنوان کتابی از حق و حقیقت جلوهگری میکند.
عَرَض اِعراب و جوهر چون حروف استمراتب همچو آیاتِ وقوف است
هوش مصنوعی: نمایش و شکل ظاهر و جوهر واقعی، مانند حروف است و درجات و مراتب آنها نیز مانند آیات قرآن به دقت و نظم مشخصی هستند.
از او هر عالَمی چون سوره‌ای خاصیکی زان فاتحه و آن دیگر اخلاص
هوش مصنوعی: هر عالم و هر دانشی مانند یک سوره خاص است، که یکی مانند فاتحه و دیگری مانند اخلاص است.
نخستین آیتش عقلِ کل آمدکه در وی همچو باءِ بسمل آمد
هوش مصنوعی: اولین نشانهاش عقل کامل است که در آن، مانند حرف "ب" در کلمه "بسمل"، وجود دارد.
دوم نفس کل آمد آیتِ نورکه چون مصباح شد از غایتِ نور
هوش مصنوعی: دومین نفس خداوند، تجلی نور است، که مانند چراغی در اوج روشنی میباشد.
سیم آیت در او شد عرش رحمانچهارم «آیت الکرسی» همی دان
هوش مصنوعی: سیمای او نشانهای از آسمان رحمان است و همین «آیت الکرسی» را میشناسد.
پس از وی جرمهای آسمانی استکه در وی سورهٔ سبع المثانی است
هوش مصنوعی: پس از او، گناهانی وجود دارد که مربوط به آسمانهاست و در او، سوره‌ای قرار دارد که هفت آیه تکراری دارد.
نظر کن باز در جرمِ عناصِرکه هر یک آیتی هستند باهِر
هوش مصنوعی: به دقت دوباره نگاه کن به ویژگیهای عناصر، زیرا هر کدام نشانهای از زیبایی و حقیقت هستند.
پس از عنصر بود جرم سه مولودکه نتوان کرد این آیات محدود
هوش مصنوعی: پس از وجود عنصر، سه چیز به وجود میآید که نمیتوان آنها را در محدودیتها قرار داد.
به آخر گشت نازل نفس انسانکه بر ناس آمد آخر ختم قرآن
هوش مصنوعی: انسان در نهایت به جایی میرسد که وجودش به جمعیت بشری معرفی می‌شود و این پیوند با دیگران، تأکید بر پایان یک دوره یا یک مرحله در زندگی است.