بخش ۲۰ - جواب به سوال دوم
هوش مصنوعی: این شعر به ویژگیهای انسانی کامل و مقام بالای آن اشاره دارد. فردی که از تمام خواستهها و مقامهای دنیوی گذشته و در خدمت دیگران باشد، به بالاترین مرتبه میرسد و در مییابد که مقام حقیقی او فراتر از دنیا و مادیات است. او با شریعت، طریقت و حقیقت آشنا است و به اخلاق نیکو، علم، زهد و تقویٰ معروف است. در عین حال، این فرد با وجود برتریهای خود، از سایرین دور است و در زیر پوششهایی از حکمت و راز پنهان قرار دارد. این شعر بر اهمیت فراق از دنیا و نزدیکی به حقایق معنوی تأکید دارد.
کسی مرد تمام است کز تمامیکند با خواجگی کارِ غلامی
هوش مصنوعی: انسان کامل کسی است که با عشق و خدمت به دیگران، خود را فراتر از مقام و رتبهاش قرار دهد و به خضوع و خدمتگزاری در برابر بزرگان مشغول شود.
پس آنگاهی که ببرید او مسافتنهد حقّ بر سرش تاجِ خلافت
هوش مصنوعی: زمانی که او راهش را ادامه دهد، حق بر او حکومت و امامت را قرار میدهد.
بقایی یابد او بعد از فنا بازرود ز انجامِ ره دیگر به آغاز
هوش مصنوعی: او بعد از زوال و فنا دوباره به وجودی میرسد و از پایان راهی که طی کرده، به آغاز تازهای میرسد.
شریعت را شعارِ خویش سازدطریقت را دِثارِ خویش سازد
شعار به معنی لباس زیر و دثار به معنی لباس رو است.
حقیقت خود مقامِ ذات او دانشده جامع میانِ کفر و ایمان
هوش مصنوعی: حقیقت، مقام و جایگاه او است که بهطور همزمان میتواند میان کفر و ایمان جمع شود.
به اخلاق حمیده گشته موصوفبه علم و زهد و تقویٰ بوده معروف
هوش مصنوعی: او به ویژگیهای نیکو توصیف شده و به خاطر علم، زهد و پرهیزگاریاش شناخته شده است.
همه با او ولی او از همه دوربه زیر قُبّههای سِتر مستور
هوش مصنوعی: همه با او هستند، اما او از همه جدا و دور است، زیر سایههای پنهان و محفوظ.