بخش ۶۴ - خاتمه
هوش مصنوعی: این شعر به تفکر درباره زیبایی و راز گلها می‌پردازد. شاعر از گلشن (باغ گلها) یاد می‌کند و نام او را "گلشن راز" می‌گذارد. او اشاره می‌کند که در این باغ، راز دل گلها نهفته است و هیچ‌کس پیش از او از آن سخن نگفته است. زیبایی گلها و به‌ویژه سوسن و نرگس به‌طور خاص توصیف می‌شود. شاعر از خواننده می‌خواهد که با چشم دل به این رازها نگاه کند و به عمیق‌ترین حقایق و علم‌ها پی ببرد، و نسبت به آنها بی‌توجهی نکند. در پایان، او دعا می‌کند که خداوند او را مورد رحمت و فضل قرار دهد و نامش را به "محمود" تبدیل کند.
از آن گلشن گرفتم شمه‌ای بازنهادم نام او را گلشن راز
هوش مصنوعی: از آن باغ زیبا کمی از عطر و بوی او را گرفتم و دوباره نام او را به عنوان رازِ آن باغ زیبا ذکر کردم.
در او راز دل گلها شکفته استکه تا اکنون کسی دیگر نگفته است
هوش مصنوعی: در وجود او، اسرار و زیباییهای دل گلها آشکار شده است، چیزی که تا به حال هیچ کس دیگر نتوانسته آن را بیان کند.
زبان سوسن او جمله گویاستعیون نرگس او جمله بیناست
هوش مصنوعی: زبان گل سوسن همه چیز را بیان می‌کند و چشمهای گل نرگس نیز همه چیز را میبینند.
تامل کن به چشم دل یکایککه تا برخیزد از پیش تو این شک
هوش مصنوعی: به دقت در دل و اندیشهات نگاه کن تا بفهمی پشت این تردید و شک، چه چیزهایی نهفته است که باید آشکار شوند.
ببین منقول و معقول و حقایقمصفا کرده در علم دقایق
هوش مصنوعی: ببین که من چه چیزهایی از مطالب علمی و واقعیات روشن را به خوبی بیان کردهام و در جزئیات عمیق علمی به آنها پرداختهام.
به چشم منکری منگر در او خوارکه گلها گردد اندر چشم تو خار
هوش مصنوعی: به چشمان تو نگاه نکن که او را پایین بشماری، زیرا در نظر تو گلها به خار تبدیل میشوند.
نشان ناشناسی ناسپاسی استشناسایی حق در حق شناسی است
هوش مصنوعی: بینامی ناشی از بیاحترامی به شناخت و شناسایی حقی که در قدردانی و احترام به حق وجود دارد، میباشد.
غرض زین جمله آن کز ما کند یادعزیزی گویدم رحمت بر او باد
هوش مصنوعی: منظور از این جمله این است که من برای کسی که یادش را در دل داریم و به یادش میافتم، آرزوی رحمت و برکت میکنم.
به نام خویش کردم ختم و پایانالهی عاقبت محمود گردان
هوش مصنوعی: با یاد و نام خود، این آینده را به پایان میرسانم و希望 دارم که نتیجهاش به نیکویی برای من رقم بخورد.