بخش ۱ - الفصل الرابع فی ارادته تعالی و تقدس علم الیقین
هوش مصنوعی: این بیت‌ها به موضوع ارادت و قدرت الهی می‌پردازند. شاعر به شخصیت مرید اشاره می‌کند که هر چه از او برمی‌آید، بخشی از اراده و قدرت الهی است. او تاکید می‌کند که همه چیز، اعم از نیک و بد، کفر و دین، و حتی خطر و نفع، به خواست و اراده خداوند وابسته است. در واقع، هر آنچه که در عالم وجود دارد، از قدرت خداست و هیچ چیز به خودی خود وجود ندارد. شاعر بیان می‌کند که سرنوشت و حقیقت زندگی از پیش تعیین شده است و هیچ‌گونه تغییری در آن به وجود نمی‌آید. در نهایت، همه امور به خواست الهی وابسته‌اند و هیچ چیز از انسان به تنهایی نه کفر و نه ایمان را نمی‌تواند به وجود آورد.
آن مریدی که از ارادت و خواستکند او جمله نیک و بد، کژ و راست
هوش مصنوعی: هر مریدی که از روی محبت و ارادت عمل کند، همه چیز را خوب و بد، درست و نادرست، میبیند و درک می‌کند.
کفر و دین، زشت و خوب، دشمن و دوستهمه از قدرت و ارادت اوست
هوش مصنوعی: همه چیزهایی که در زندگی وجود دارند، از جمله باورهای مذهبی و غیرمذهبی، خوبیها و بدیها، و روابط دوستانه و دشمنانه، همه ناشی از قدرت و خواست اوست.
نافع و ضار و معطی و مانعکیست جز حی قادر صانع
هوش مصنوعی: کیست که تنها اوست سودرسان و زیانرسان، بخشنده و مانع؟ جز خالق توانای عالم.
تا که مثبت شود ارادت ویگفت «اردناه ان یقول لشیء»
هوش مصنوعی: تا وقتی که محبت او محکم و ثابت شود، او گفت: «ما میخواهیم که نسبت به چیزی بیان کند.»
شیء عام است خاصه با تنکیرتو از او هیچ چیز باز مگیر
هوش مصنوعی: هر چیز عمومی است، اما وقتی با نکره بیان میشود، از آن هیچ چیزی را نگیر و درک نکن.
گشته از خلق و حلق و رزق و اجلبفراغت خدای عزوجل
هوش مصنوعی: از دست دادن دنیا، غذا، و سرنوشت، و مرگ به همراه رحمت خداوند بزرگ، برایم آسان و راحت شده است.
کردنی جمله کرد، واپرداختهیچ چیزی ز تو نخواهد ساخت
هوش مصنوعی: هر کاری که انجام میدهی، به پایان خواهد رسید و هیچچیز از تو به نتیجه نخواهد رسید اگر به درستی عمل نکنی.
همه در سابق ازل رانده استرانده را رانده، خوانده را خوانده است
هوش مصنوعی: در آغاز خلقت، همه کسانی که طرد شدهاند، طرد شدهاند و کسانی که پذیرفته شدهاند، پذیرفته شدهاند.
قلمش چون نوشت خردودرشتخشک گشت و از آن سپس ننوشت
هوش مصنوعی: قلم وقتی که مینویسد، چه کوچک و چه بزرگ، دیگر خشک میشود و بعد از آن دیگر نمی‌تواند بنویسد.
گر کند این زمان حقایق قلبکلب این قلب و قلب آن را کلب
هوش مصنوعی: اگر اکنون واقعیات را در دلها شناسایی کنیم، این دلها مانند سگهایی خواهند بود که به هم وابسته‌اند.
آن هم از سابق قضا باشدنقص و تغییر کی روا باشد
هوش مصنوعی: این موضوع به گذشته برمیگردد و اگر قضا و سرنوشت چیزی را تا به حال به گونهای رقم زده باشد، جای هیچ‌گونه نقص یا تغییری در آن وجود ندارد.
گر معلق کنی و گر مبرماندرین حکم داخلند به هم
هوش مصنوعی: اگر تصمیم بگیری که به حالت معلق باشی یا با قاطعیت عمل کنی، در این وضعیت هر دو حالت به هم مرتبط هستند.