بخش ۸۵ - در ترغیب بر تلاوت قرآن و وصف مصحف که محل کتاب اوست
هوش مصنوعی: این متن به توصیف و تمجید از قرآن کریم و اهمیت آن در زندگی انسان‌ها می‌پردازد. شاعر به زیبایی‌های قرآن اشاره کرده و آن را به مثابه باغی از نعمت‌ها و الهامات می‌داند. او خواندن قرآن را به یک سفر روحانی تشبیه می‌کند که در آن روح و جان باید از مواد دنیوی دوری گزینند و به معنای عمیق و واقعیت‌های روحانی آن بپردازند.
شاعر تأکید می‌کند که برای درک عمیق قرآن، باید به لفظ، معنا و مفهوم توجه کرد و از عجله و کج‌گویی دوری جست. همچنین بر لزوم تفکر و تأمل در آیات قرآن و دوری از وسوسه‌ها و فریب‌ها تأکید می‌کند و می‌گوید که در این راه باید به خدا پناه برد و از شر شیطان دوری کرد. در نهایت، شاعر بر اهمیت شنیداری قرآن و درک پیام‌های آن به عنوان کلامی قدیم تأکید می‌ورزد.
چون ز نفس و حدیثش آیی تنگبه کلام قدیم کن آهنگ
هوش مصنوعی: وقتی از نفس و سخن او دور میشوی، به شیوه قدیمی خود برگرد و به گفتارهای گذشتهات توجه کن.
مصحفی جو چو شاهد مهوشبوسه زن در کنار خویشش کش
هوش مصنوعی: مصحفی مانند دلبر زیبا، در کنارش به او بوسه بزنید.
شاهد گلعذار و مشکین خطچهره آراسته به عجم و نقط
هوش مصنوعی: در این بیت به زیبایی و جذابیت چهره شخصی اشاره شده است که دارای موی خوشبو و صورت آراستهای است. این فرد به گونهای توصیف شده که زیباییاش به صورت خاص و دلربا توجه را جلب می‌کند.
بلکه باغ بهشت و روضه حورسبزه اش مشک و تربتش کافور
هوش مصنوعی: باغ بهشت و فضای آن پر از سبزه و گلهای خوشبو است، همانند مشک و عطرهایی که در آن وجود دارد مانند کافور.
جدولش چون چهار جوی بهشتفیض بخش از چهار سوی بهشت
هوش مصنوعی: جدول او مانند چهار جوی است که از چهار سمت بهشت جاری است و نعمت و برکت میآورد.
گرد جدول نقوش اعشارشرسته گلهاست گرد انهارش
هوش مصنوعی: در اطراف نقشهای زیبای او، گلها به شکلی دلنشین و زیبا وجود دارند و در کنار آنها حس و حال خاصی پدید آوردهاند.
سوره هایش همه قصار و طوالقصرها زان بهشت فرخ فال
هوش مصنوعی: سورههای قرآنی او کوتاه و بلند است و ساختمانهایش شبیه به قصرهایی است که از بهشت خوب و خوشیمن الهام گرفتهاند.
کرده همواره زان قصور شگرفجلوه حوران قاصرات الطرف
هوش مصنوعی: همیشه به خاطر کوتاهیهای بزرگ خود، چهره حوریان باکره را زیبا نشان میدهم.
سر هر سوره بر مثال دریکه ازان در توان بر آن گذری
هوش مصنوعی: هر سوره مانند دری است که با گذر از آن میتوان به معانی عمیق و درهای جدیدی دست یافت.
رسد از هر دری گه و بیگهطالبان را صلا که بسم الله
هوش مصنوعی: از هر کجا به صورت پیوسته و مکرر، خبرها و دعوتهایی برای علاقهمندان به کارهای جدید میرسد، که با نام خدا شروع میشود.
عشر او کرده نشر بر و نوالخمس او گشته شمس اوج کمال
هوش مصنوعی: ده بخشی از او منتشر شده است و پنجایش به چنان درخششی رسیده که به اوج کمال تبدیل شده است.
آیتش غایت امانی کونوقف بر وی همه معانی عون
هوش مصنوعی: علامت او، نهایت امنیت است. همه معانی به او وابستهاند و در کنار او قرار دارند.
کلماتش مفرق ظلماتحرفها ظرفهای فیض حیات
هوش مصنوعی: کلام او مانند نور در دل تاریکیهاست و گفتارش بهسان ظرفهایی است که رحمت و زندگی را در خود جای میدهند.
چون بروج نجوم سیارهمتجزی شده به سی پاره
هوش مصنوعی: مثل این است که برجهای آسمانی، که در مسیر ستارهها هستند، به بخشهای مختلف تقسیم شدهاند.
جزو جزوش حقایق اسرارهر یکی را دقایق بسیار
هوش مصنوعی: هر بخش از حقیقتها دارای اسراری است که جزئیات زیادی در آن نهفته است.
به کنار این نگار فرخ فرچون در آری به غیر او منگر
هوش مصنوعی: وقتی به این دختر زیبا نگاه میکنی، تنها به او توجه کن و به هیچ چیز دیگری نگاه نکن.
صرف او کن حواس جسمانیوقف او کن قوای روحانی
هوش مصنوعی: تمامی حواس و تواناییهای جسمیات را صرف او کن و نیرویهای روحیت را به او اختصاص بده.
دل به معنی زبان به لفظ سپارچشم بر خط و نقط و عجم گذار
هوش مصنوعی: دل را به زبان واگذار و از طریق کلمات و صحبتها ابراز کن، اما توجه کن که به جزئیات و نشانهها که نشاندهنده معنی هستند، دقت کنید.
گوش ازو معدن جواهر کنهوش ازو مخزن سرائر کن
هوش مصنوعی: با او گوش کن تا به گنجینهای از جواهرات دست یابی، و با هوش و فراست او، به رازهای عمیق زندگی پی ببری.
در ادایش مکن زبان کج مجحرفهایش ادا کن از مخرج
هوش مصنوعی: در بیان حرفهایش، زبان را نچرخان و آن را به درستی و از جای مناسبش بیان کن.
دور باش از تهتک و تعجیلکام گیر از تأمل و ترتیل
هوش مصنوعی: از بیاحترامی و شتابزدگی دوری کن و از فکر کردن عمیق و آرامش بهرهمند شو.
رغم طبع جهول و نفس عجولجهد در عرض کن نه اندر طول
هوش مصنوعی: با وجود طبیعت نادان و نفس بیصبر، تلاش کن تا در عرض (میدان) پیشرفت کنی، نه در طول (زمان).
رخت خویش از میانه بیرون برپی به وحدتسرای بیچون بر
هوش مصنوعی: لباس خود را از میان بکش و به سوی خانهای بیچون و چرا برو.
خویش را چون درخت موسی دانکامد از وی کلام حق به میان
هوش مصنوعی: انسان باید مانند درخت موسی باشد، زیرا از او کلام حق و وحی الهی به ظهور میرسد.
سمع خود را به حکم شرع و قیاسعین سمع خدای پاک شناس
هوش مصنوعی: گوش خود را به دستورات شرع و معیارهای عقل بسپار و به جستجوی حقیقت بپرداز، چرا که شناخت واقعی از خداوند پاک به همین طریق حاصل میشود.
گر کند جست و جوی حجت کسحصر و هوالسمیع حجت بس
هوش مصنوعی: اگر کسی به دنبال دلیل و مدرکی برآید، محدودیتی وجود ندارد و گوش شنوا همیشه حاضر است.
هست رشحی دگر ازین منبعکنت سمعا له فبی یسمع
هوش مصنوعی: از این منبع، صدا و نغمهای دیگر به گوش میرسد که به آن گوش فرادهی و میشنوی.
بار خود دور کن که جز باریدر میان نیست سامع و قاری
هوش مصنوعی: بار خود را کنار بگذار، زیرا فقط باری اضافی در اینجا وجود ندارد، چه برای شنونده و چه برای خواننده.
به زبان درخت و سمع کلیممی کند عرض خود کلام قدیم
هوش مصنوعی: درخت به زبان خود سخن می‌گوید و حضرت کلیم (موسى) نیز در حال شنیدن این سخن است و میخواهد حکمتهای قدیمی را بیان کند.
زین شهود آنچه سازدت مهجوردیو رهزن بود مشو مغرور
هوش مصنوعی: از این درک و آگاهی که داری، به چیزی دل خوش نکن که تو را از راه درست منحرف می‌کند و به اشتباه میاندازد.
به خدا بر ز شر دیو پناهکه خداگفت فاستعذ بالله
هوش مصنوعی: به خداوند پناه ببر از شرّ دیو، زیرا خداوند فرموده است که از او یاری بخواهید.