بخش ۱۱۰ - طبقه ثانی آنکه نیت ایشان اجتناب از آنست که شر ایشان متعدی به غیر شود و هذا ارفع من الاول فان فی الاول سوء الظن بالناس و فی الثانی سؤ الظن بنفسه و سؤ الظن بنفسک اولی لأنک بنفسک اعرف
هوش مصنوعی: در این بیتها، شاعر به اهمیت ایمان و رفتار نیک با دیگران اشاره میکند. او میگوید که بهتر است انسانها خود را بد بدانند و دیگران را نیک، تا بتوانند از آزار و اذیت دیگران جلوگیری کنند. در این راستا، او بر حذف دردها و مشکلات از زندگی دیگران تاکید میکند و میافزاید که هیچ گناهی بدتر از آزار رساندن به دیگران نیست. این متن به نوعی دعوت به خودانتقادی و توجه به حال دیگران دارد.
وان دگر رخت و بار برده به غاروز صغار و کبار کرده کنار
هوش مصنوعی: و دیگری لوازم سفرش را به غار برده و از کوچک و بزرگ در کنار خود جا داده است.
نیتش آنکه هیچ آسودهزو نگردد به هرزه فرسوده
هوش مصنوعی: منظور از این جمله این است که فردی میخواهد هیچکس از او آسوده خاطر نباشد و با بیخیالی و بیدقتی زندگی نکند. او تمایل دارد که دیگران بهطور جدی و با دقت به زندگی خود بپردازند و از تنبلی و بیحوصلگی دور شوند.
به حدیث رسول صدق اندیشهست هفتاد شعبه ایمان بیش
هوش مصنوعی: ایمان به سخن راست پیامبر به هفتاد شاخه مختلف تقسیم میشود.
هست ازان جمله شعبه ادنیکردن از راه خلق دفع اذی
هوش مصنوعی: یکی از راههای جلوگیری از آزار مردم، ایجاد شعبههای کوچکتر و نزدیکتر به جامعه است.
هیچ اذایی به راه خلق خداینیست بدتر ز نفس بدفرمای
هوش مصنوعی: هیچ آزار و زحمتی از ناحیه موجودات الهی بدتر از خواستههای نفسانی و ناپسند نیست.
منصف متصف به هوش و خردخلق را نیک دید و خود را بد
هوش مصنوعی: انسان عاقل و منصفی افراد را به خوبی و نیکی میسنجد، اما خود را در مقایسه با آنها در نظر نمیگیرد و نواقص خود را نمیبیند.
همه کس را ز خویش بهتر دیدبد خود را به خلق نپسندید
هوش مصنوعی: هر کسی خود را بهتر از دیگران میبیند و از این رو، از عیبها و نواقص خود بیزار است و آنها را در نظر دیگران پسندیده نمیداند.
تا کسی کم کشد ازو باریدر دلی کم خلد ازو خاری
هوش مصنوعی: اگر کسی از دیگران کمکی نبیند، در دل خودش هم جایی برای ناراحتی و رنج نخواهد داشت.
بار خود را به دوششان نگذاشتخار خود را ز راهشان برداشت
هوش مصنوعی: او هیچ گونه فشاری بر دوش آنها نمیگذارد و مشکلات خود را از پیش پایشان برمیدارد.