بخش ۱۴۱ - تتمه سخن
هوش مصنوعی: در این شعر، گفت‌وگویی درباره‌ی فتوح و دستاوردها صورت می‌گیرد. شیخ به جمع حاضر نزدیک می‌شود و ابتدا به خوردن نان و حلوا می‌پردازد. برخی از خوراکی‌ها را می‌خورد و برخی را برای غایبان می‌گذارد. او سپس با دست خود نقل و خرما آماده می‌کند و فاتحه‌ای برای اهل فتوح می‌خواند. در ادامه، سخنرانی‌های مختلفی انجام می‌دهد، از تفسیر آیات قرآن تا داستان‌های دیو خبیث، و مشایخ را نیز مورد بحث قرار می‌دهد. با این حال، ظاهراً از عمق و مغز سخنان خود غافل است و از حال و ذوق خود تهی است. در نهایت، اشاره می‌شود که هیچ سودی ندارد که خواجه از اوضاع و احوال دیگران بگوید، در حالی که خود از موضوع غافل است.
چون یکی لحظه گفت و گو کردندهر فتوحی که بود آوردند
هوش مصنوعی: زمانی که کمی صحبت کردند، هر دستاورد یا پیروزی که داشتند را به نمایش گذاشتند.
شیخ مالید دست و پیش نشستبرد اول به نان و حلوا دست
هوش مصنوعی: شیخ دستش را مالید و جلو نشست، اول کمکی به نان و حلوا کرد.
پاره ای خورد و پاره ای بگذاشتپاره ای بخش غایبان برداشت
هوش مصنوعی: قسمتی از آن را خورد و قسمتی را رها کرد و از باقیمانده، بخشی را برای غایبان برداشت.
نقل و خرما به دست خود سره کردنامزد از برای شبچره کرد
هوش مصنوعی: یک نامزد برای شب نشینی، با دستان خود خرما و نقل آماده کرد.
بهر اهل فتوح فاتحه خواندوز پی فاتحه معارف راند
هوش مصنوعی: برای اهل فتح و پیروزی فاتحه‌ای خواند و پس از آن به تفسیر معارف پرداخت.
گاه تفسیر گفت و گاه حدیثگاه تسویل های دیو خبیث
هوش مصنوعی: گاهی اوقات به تفسیر و شرح مسائل میپردازیم، گاهی سخن از احادیث میزنیم و گاهی نیز با وسوسههای شیطانی روبهرو میشویم.
یک زمان از سخن نیارامیدتا به نقل مشایخ انجامید
هوش مصنوعی: مدتی از سخن گفتن آرام نمیگرفتم تا این که سخنان بزرگواران را روایت کردم.
گاهی از شیخ خویش راند سخنگاهی از شیخ شیخ پیر کهن
هوش مصنوعی: گاهی از استاد خود سخن میگوید و گاهی از استاد استادش، آن پیر سالخورده.
از کرامات آن دقایق خواندوز مقامات این حقایق راند
هوش مصنوعی: از ویژگیهای خاص آن لحظات صحبت کرد و از مقامهای این واقعیتها دور شد.
سخنان گفت جمله پخته و نغزلیک از پوست پی نبرد به مغز
هوش مصنوعی: سخنان همه بسیار زیبا و عمیق هستند، اما فقط از ظاهرشان نمیتوان به عمق و حقیقت آنها پی برد.
چون تو باشی ز ذوق حال تهیذوق و حال کسان چه شرح دهی
هوش مصنوعی: وقتی تو از شادی و خوشی بیخبر باشی، چطور میتوانی حال و احساس دیگران را توصیف کنی؟
خواجه را هیچ نی چه سود فغانکه فلان داشت این و بهمان آن
هوش مصنوعی: آن کسی که از درد و غم خود ناله می‌کند، هیچ فایدهای برای او ندارد؛ زیرا فلانی این را دارد و بهمان آن را.