بخش ۲۸ - رجوع به تمامی تمثیل
هوش مصنوعی: این شعر درباره سفر یک قطره آب است که به دریا می‌رسد. قطره ابتدا به سوی دریا روان می‌شود و در این مسیر هویت خود را گم می‌کند و به شکل‌های مختلفی همچون موج و بخار مشاهده می‌شود. پس از متراکم شدن بخار، ابر تشکیل می‌شود و باران می‌بارد، که موجب رونق باغ‌ها می‌شود. در نهایت، قطره به دریا می‌رسد و متوجه می‌شود که همه چیز (موج، بخار، سیل) در واقع بخشی از یک کل است و هیچ چیز جز دریا وجود ندارد. این تصویر به نوعی به مفهوم عشق و معرفت در عرفان اشاره دارد، که در آن عارفان در جستجوی حقیقت هستند و تنها حق را می‌بینند. در نهایت، شاعر بیان می‌کند که در ظاهر ممکن است تفاوت‌هایی وجود داشته باشد، اما در اصل همه چیز یکی است.
قطره چون آب شد به تابستانگشت آن آب سوی بحر روان
هوش مصنوعی: در تابستان، وقتی که آب به صورت قطره درآمد، آن آب به سمت دریا روانه شد.
وز روانی خود به بحر رسیدخویشتن را ورای بحر ندید
هوش مصنوعی: با روح خود به دریا رسید، اما خود را فراتر از دریا نگزید.
هستی خویش را در او گم ساختهیچ چیزی بغیر او نشناخت
هوش مصنوعی: او وجود خود را در عشق و معشوقی گم کرده و هیچ چیز دیگری جز او را نمیشناسد.
گاه او را عیان به صورت موجدید هم در حضیض و هم بر اوج
هوش مصنوعی: گاهی او را به وضوح در شکل موج میبینیم، هم در پایینترین نقطه و هم در بالاترین نقطه.
گاه دیدش به شکل تف و بخارسوی بالا روان ز دریا بار
هوش مصنوعی: گاهی او را به صورت بخار و دود میبینی که از دریا به سمت بالا بالا میرود.
متراکم شد آن بخار و ز آنمتکون شد ابر در نیسان
هوش مصنوعی: بخار جمع شده و به خاطر آن، ابر در فصل بهار شکل گرفت.
متقاطر شد ابر و باران گشترونق افزای باغ و بستان گشت
هوش مصنوعی: ابرها به هم فشرده شدند و باران شروع به باریدن کرد، که باعث شکوفایی و رونق باغ‌ها و زمینهای سبز شد.
قطره ها چون به یکدگر پیوستسیل شد بر رونده راه ببست
هوش مصنوعی: وقتی قطرهها به هم ملحق شدند، سیلی به وجود آمد که راه را بر مسافران بند کرد.
سیل هم کف زنان خروش کنانتافت یکسر به سوی بحر عنان
هوش مصنوعی: سیل با صدای بلند و شور و هیجان، به سمت دریا حرکت می‌کند.
چون به دریا رسید و کرد آرامشد درین دوره سیر بحر تمام
هوش مصنوعی: وقتی به دریا رسید و آرام شد، در این مرحله از سفر، تمام پهنهی دریا را طی کرد.
قطره این را چو دید نتوانستکردن انکار دیده و دانست
هوش مصنوعی: وقتی قطره این را دید، نتوانست انکار کند و فهمید.
کوست موج و بخار و سیل و سحاباوست کف اوست قطره اوست حباب
هوش مصنوعی: او همچون موج و بخار و سیل و ابر است، بلکه در حقیقت اینها تنها نشانههایی از وجود او هستند، مانند کفی که بر روی آب، یا قطرهای که در هوا و یا حبابی که در سطح آب ظاهر می‌شود.
هیچ جز بحر در جهان نشناختعشق با هر چه باخت با او باخت
هوش مصنوعی: در دنیا هیچ چیزی جز عشق نیست که مانند دریا شناخته شود. هر چیزی که با عشق در ارتباط باشد، با آن از دست میرود.
از چپ و راست چون گشاد نظرغیر دریا ندید چیز دگر
هوش مصنوعی: به چپ و راست نگاه کردم، اما غیر از دریا چیزی دیگر ندیدم.
همچنین عارفان عشق آییندر جهان نیستند جز حق بین
هوش مصنوعی: عارفان عشق در این دنیا تنها کسانی هستند که حقیقت را میشناسند و درک میکنند.
دیده جمله مانده بر یکجاستلیکن اندر نظر تفاوت هاست
هوش مصنوعی: چشمها همه به یک نقطه خیره ماندهاند، اما در نگاههای متفاوت تفاوت‌هایی وجود دارد.