بخش ۷۲ - حکایت بر سبیل تمثیل
هوش مصنوعی: در این شعر، نویسنده به توضیح درباره یک فرد زشت و بدخلق می‌پردازد که به عیوب خود توجهی ندارد و به جای آن، دیگران را سرزنش می‌کند. او به نظر خود زیبا و باکرامت است، اما در حقیقت در آینه عیوبش را می‌بیند و نمی‌تواند خود را اصلاح کند. در نهایت، پیام شعر این است که انسان باید عیبها و هنرهای خود را بشناسد و بجای سرزنش دیگران، به درون خود نگاه کند و عیوبش را برطرف سازد. هر که به هنر دیگران بی‌اعتنا باشد، در حقیقت از زیبایی‌های درون خود غافل است.
زنگی روی چون در دوزخبینیی همچو موری مطبخ
هوش مصنوعی: وقتی به زنگی که در دوزخ است نگاه میکنی، مثل مورچهای در آشپزخانه میمانی.
ننمودی به پیش رویش زشتلاف کافوری ار زدی انگشت
هوش مصنوعی: تو در حضور او هیچگاه به طور زشت و بیفایده خود را بزرگ نکن که حتی اگر عطر کافور هم به خود بمالی، باز هم به حسرتی شایسته نخواهد بود.
چشم ها گرد و چشمخانه مغاکگردکان در کوی فتاده ز خاک
هوش مصنوعی: چشمها مانند چالهای عمیق هستند و در کوی عشق، گرد و غبار بر آنها نشسته است.
دو لبش طبع کوب و دل رنجانهمچو بر روی هم دو بادنجان
هوش مصنوعی: گفتار و رفتار او شبیه به صدای دلنشینی است که دل را میآزارد، مانند دو بادنجان که کنار هم قرار گرفتهاند.
دهنش در خیال فرزانهفرجه ای ز کدوی پر دانه
هوش مصنوعی: دهنش به فکر بهشتی است که به او فرصت و خوشی میدهد، مثل کدوهایی که دانههای زیادی دارند و پرثمر هستند.
دید آیینه ای به ره برداشتبر تماشای خویش دیده گماشت
هوش مصنوعی: آینهای بر سر راه خود مشاهده کرد و چشمانش را به تماشای تصویرش در آن دوخت.
هر چه از عیب خود معاینه دیدهمه را از صفات آینه دید
هوش مصنوعی: هر چه عیب و نقصی در خود دیدم، همه را به صورت صفات یک آینه مشاهده کردم.
گفت اگر روی بودیت چو منصد کرامت فزودیت چو من
هوش مصنوعی: اگر چهرهات مانند من زیبا باشد، تو نیز همانند من دارای ویژگیهای شگفتانگیز و فضایل زیادی خواهی بود.
خواری تو ز بد سرشتی توستبر ره افکندنت ز زشتی توست
هوش مصنوعی: خوار بودن تو به خاطر ویژگیهای ناپسند خودت است و به همین دلیل است که مشکلات و سختیها در زندگیات پیش میآید.
اگرش چشم تیزبین بودیگفت و گویش نه اینچنین بودی
هوش مصنوعی: اگر چشم تیزبینی داشتی، گفتگویت به این شکل نمیبود.
عیبها را همه ز خود دیدیطعن آیینه کم پسندیدی
هوش مصنوعی: عيبهای خودت را همیشه در آینه دیدی و از آن انتقاد کردی، اما به خودت کمتر توجه کردی.
مرد دانا به هر چه در نگردعیب بگذارد و هنر نگرد
هوش مصنوعی: مرد عاقل در هر چیزی که نگاه کند، نقصها را می‌بیند و نقاط قوت را نیز شناسایی می‌کند.
هست در عیبها هنر بینیاز میان صدف گهر چینی
هوش مصنوعی: در عیبها نیز نوعی زیبایی و هنر وجود دارد، مانند اینکه از درون صدف، مروارید درخشانی پیدا میشود.
بر هنر هر که عیب بگزینداز میان گهر صدف چیند
هوش مصنوعی: هر کسی که بخواهد به هنر عیبی بگیرد، مانند این است که از میان جواهرات، فقط دانههای بیارزش را انتخاب می‌کند.