بخش ۳۶ - در بیان آنکه همچنان که پادشاهان را از دانشمندان خوب گفتار نیک کردار ناچار است از وزیر مشیر به رعایت رعایا و عنایت به کافه برایا ناگزیر است
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف ویژگیهای ideal minister (وزیر ایدهآل) میپردازد. شاه از فقیه و راهنمای شرعی فاصله میگیرد، اما از وزیر نمیتواند دور شود. وزیر باید شخصی مهربان، نیکوکار و راستگو باشد که نسبت به حال مردم آگاه است و خودش به هیچگونه مال و منالی وابسته نیست. او همانند پدری برای کوچکترها و پسری برای بزرگترها رفتار میکند و همه را به عنوان خویش میپندارد. مسئولیت وزیر سنگین است و باید بار مردم را بر دوش کشیده و از ظلم شاه محافظت کند. در نهایت، شاعر بر اهمیت کفایت و تدبیر در کار وزیر تاکید دارد.
شاه را آنچنان که نیست گزیراز فقیهی به راه شرع مشیر
هوش مصنوعی: شاه نمیتواند از فقیه و عالم دینی که به اصول و قوانین شرعی پایبند است، فرار کند و نمیتواند خود را از زیر بار مسئولیتهای اخلاقی و دینی خلاصی بخشد.
از وزیر آنچنان گزیرش نیستهر کسی لیک دلپذیرش نیست
هوش مصنوعی: هر کسی نمیتواند از وزیر فرار کند، اما همه نمیتوانند او را دوست داشته باشند.
به وزیری کسی بود در خورکز همه بعد شه بود برتر
هوش مصنوعی: وزیری بود که از همه افراد پس از پادشاه، مقام و جایگاه بیشتری داشت.
مقبلی مشفقی نکوکارینیک کردار و راست گفتاری
هوش مصنوعی: کسی که به خوبی و با مهربانی رفتار میکند، نیکوکار و راستگوست.
دلش از حال دیو و دد آگاهدستش از مال نیک و بد کوتاه
هوش مصنوعی: دل او از حالتهای خوب و بد آگاه است، اما دستش از مال و داراییهای خوب و بد تهی است.
با صغیران خورد غم پدریبا کبیران زند دم پسری
هوش مصنوعی: با افراد کوچک، غم و اندوه پدری را تقسیم کن و با افراد بزرگ، از مقام و شرف پسری خود صحبت کن.
همه را خویش خویش پنداردخویش را سینه ریش نگذارد
هوش مصنوعی: هر کسی در نظر خود، بستگان و نزدیکانش را دوست دارد و برای حفظ آنها اهمیت قائل میشود و به خودش اجازه نمیدهد که احساسات و رنجهای درونیاش را نشان دهد.
باشد از وزر اشتقاق وزیرسر این اشتقاق سهل مگیر
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است در ظاهر به نظر بیاید که گرفتن مشاوره یا نظارت به آسانی انجام میشود، اما در واقع این کار نیاز به دقت و توجه زیادی دارد و نباید آن را ساده انگاشت.
وزر بار وزیر بارکش استخاطر او به زیر بار خوش است
هوش مصنوعی: وزیر برای تحمل بار مسئولیت خود تلاش میکند و روحیهاش در زیر این بار، راضی و خوشحال است.
می کشد بار خلق بر در شاهمی شودشان ز ظلم شاه پناه
هوش مصنوعی: مردم به خاطر ظلم و ستم شاه به درگاه او میآیند و از فشار و مشکلاتی که دارند، شکایت میکنند.
می کشد بار شه به ضبط امورتا نیفتد ز خلق بر شه زور
هوش مصنوعی: سلطان به دلیل مسئولیتهایش، تلاش میکند که کارها را زیر نظر داشته و به خوبی مدیریت کند تا از نظر مردم دچار مشکل نشود و قدرتش را از دست ندهد.
نکند تیره عالم از تورهنفکند تخم سعی در شوره
هوش مصنوعی: شاید نور امید در دل تاریکی گم شود و تلاشهای ما در مکانهای ناامید و بیثمر به ثمر نرسد.
از کفایتگری نپیچد سربر کفایتگران نبندد در
هوش مصنوعی: از آنجا که کسانی که دارای توانایی و کفایت هستند، هیچگاه در برابر چالشها و مشکلات سر تسلیم فرود نمیآورند، درهای موفقیت به روی آنها همیشه باز است.