بخش ۱۵ - مناجات در بیان قصور زبان سخن از شرح کمال الهی و شکر نوال نامتناهی و طلب سنجیدگی وی تا به میزان موزونی یابد و در کفه قبول افزودنی
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش زبان خرد و توانایی‌های آن می‌پردازد. شاعر می‌گوید که زبان خرد، پایهٔ بلندی برای بیان کمالات و زیبایی‌ها دارد، اما به تنهایی نمی‌تواند تمام زیبایی‌های موجود را به طور کامل توصیف کند. او بیان می‌کند که واژه‌ها از باغ زیبایی‌ها و جمالات می‌رویند و در این مرحله، کلام به مانند نسیمی آورده شده است. همچنین، شاعر به هنرمندی اشاره دارد که در فن بیان و ادبیات استاد است و زبانش همچون گلی در باغ شعور، خوشبو و دلپذیر است. او از همهٔ دیگر سخنان و دشواری‌ها فاصله می‌گیرد و فقط در پی ذکر زیبایی‌های زبان خرد است. در نهایت، خواستار خارج شدن از محدودیت‌های زبانی و رسیدن به بیان موزون و دلچسب است.
ای زبان خرد از کنه تو بندپایه قدر سخن از تو بلند
هوش مصنوعی: ای زبان خرد، از عمق وجودت قدرت بیان سخن بالا میرود و به همین خاطر ارزشمند است.
به خرد شرح کمالت نتوانبه سخن شکر نوالت نتوان
هوش مصنوعی: درک و توضیح ویژگیها و کمالات تو به تنهایی از عهده کلمات خارج است و نمیتوان به سادگی درباره زیبایی‌ها و نعمتهای تو صحبت کرد.
سخن از باغ جمالت وردیستواندرین مرحله بادآوردیست
هوش مصنوعی: سخن درباره زیبایی‌های تو مانند دعایی است و در این مرحله، مانند بادی است که شگفتی به همراه دارد.
از گلی رونق باغی که شناخت؟وز تفی نور چراغی که شناخت؟
هوش مصنوعی: کسی نمی‌تواند زیبایی و شکوه باغی را فقط با شناخت یک گل در آن درک کند، همچنین نمیتوان نور یک چراغ را تنها با شناخت یک شعله از آن فهمید.
به کزین زمزمه خاموش شویمپای تا سر چو صدف گوش شویم
هوش مصنوعی: اگر در این سکوت و زمزمهها غرق شویم، تمام وجودمان را مانند صدفی به گوش گرفتن و شنیدن صداها وقف خواهیم کرد.
طبع جامی که ثناگستر توستکمترین مرغ وفا پرور توست
هوش مصنوعی: خمیره و ماهیت کسی که در وصف تو سخن می‌گوید و تو را تحسین می‌کند، همچون کمترین پرندهای است که به وفاداری به تو شناخته میشود.
هر طرف گرچه هوایی داردپای دل بسته به جایی دارد
هوش مصنوعی: هر جا که بروی، همه جا حال و هوای خاصی دارد، اما دل همیشه به یک مکان خاص وابسته است.
عار دارد ز حدیث همه کسبر زبان ذکر تو می خواهد و بس
هوش مصنوعی: اگرچه دیگران صحبتهای زیادی میکنند، من فقط میخواهم نام تو را بر زبان بیاورم.
رخت ازان دایره بیرون آرشنطق ازین قافیه موزون دارش
هوش مصنوعی: لباس خود را از این دایره بیرون بیاور و سخنانت را به این قافیه منظم بسنج.
به لبش خطبه افزونی دهبر زرش سکه موزونی نه
هوش مصنوعی: به لب او کلام زیبا و پرمغزی بده و بر روی صورتش، زیوری زیبا و متناسب بگذار.