شمارهٔ ۱۲۹
هوش مصنوعی: این شعر به نقد مذهب ظاهری و رفتارهای زاهدانه می‌پردازد و بر اهمیت حقیقت و باطن انسان تأکید دارد. شاعر می‌گوید که توبه و تقوی تنها در ذهن وجود دارند و بهتر است به دنبال لذت‌ها و شادی‌ها (نماد مطرب و می) بود. او به صف افرادی اشاره می‌کند که با دردهای خود به میکده می‌روند و زهدی که فقط در ظواهر است، بی‌معنا می‌داند. همچنین، اشاره می‌کند که اعتقاد به خداباوری واقعی باید به دور از آزار دیگران باشد و در این راه، فرد باید از زرق و برق و ظاهرپرستی فاصله بگیرد و به خلوص قلبی اهمیت بدهد. در نهایت، همه چیزهایی که به ظاهر زینت‌بخش است، در واقع برای دلبستگی به دنیا و خوشی‌های زودگذر است.
بگذر از توبه و تقوی که همه پندار استدر پی مطرب و می باش که کار این کار است
هوش مصنوعی: به توبه و پرهیزکاری فکر نکن و از آنها بگذر؛ زیرا اینها فقط تصورات و خیالات هستند. بهتر است به دنبال خوشی‌های واقعی و لذت‌ها باشی، چون اینها نتیجهی حقیقی زندگی هستند.
صف زده دردکشان پیش در میکده اندزاهد صومعه را وقت پس دیوار است
هوش مصنوعی: دردکشیدگان و گرفتارانی که در صف ایستادهاند، برای ورود به میکده و نوشیدن از شراب، در حالی که زاهدان و عابدان در گوشهای از صومعه به عبادت مشغولند، پشت دیوارها قرار دارند.
رشته سبحه که از گوهر اخلاص تهی ستمهره‌اش گرچه هزار است کم از زنار است
هوش مصنوعی: رشته سبحهای که از صداقت و صفا خالی باشد، حتی اگر مهرههایش هزاران عدد باشد، ارزشش از یک زنار که ساده است کمتر است.
محتسب را که نهد پا ز حد شرع برونمردم آزار چه گویی که خدا آزار است
هوش مصنوعی: کسی که نظارت می‌کند و اجرای قوانین شرعی را بر عهده دارد، وقتی از مرزهای آن قوانین فراتر میرود و به مردم آسیب میزند، چه توجیهی برای کارش خواهد داشت وقتی که خود خداوند هم آزاری را نخواسته است؟
جز به تجرید منه پا که درین راه درازسوزنی در قدم همت عیسی خار است
هوش مصنوعی: فقط با نیت خالص و آزاد از هر وابستگی گام نگذار، چرا که در این مسیر طولانی، حتی کوچکترین مانع هم میتواند به بزرگی دشواریهای موجود به نظر برسد.
هر چه بر فرق تو بار است اگر مرد رهیبنه از سر که نه مردی به سر و دستار است
هوش مصنوعی: هر چیزی که بر سر تو قرار دارد و تو را سنگین می‌کند، اگر مردی واقعی هستی، آن را از سرت بردار. زیرا مردانگی به ظواهر و زینتهای ظاهری بستگی ندارد.
دلق و سجاده جامی نه پی زرق و ریاستهر چه دارد همه بهر گرو خمار است
هوش مصنوعی: این بیت به مضمون زهد و بیاعتنایی به دنیای ظاهری اشاره دارد. در آن گفته میشود که لباس زهد و عبادت (دلق و سجاده) برای ریا و نمایش نیست، بلکه در واقع به نوعی جستجوی حقیقت و خلوص برای دوری از زرق و برق دنیایی است. آنچه انسان در این دنیا دارد، در واقع به خاطر دلخوشیهای زودگذر و موقتی است و هرچه به دست میآورد، برایش نوعی مستی و غفلت به همراه دارد.