شمارهٔ ۱۹۱
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به عشق و خواب و بی‌خوابی اشاره می‌کند. او بیان می‌کند که خواب‌هایش تحت تاثیر زیبایی چشمان معشوقش است و در هر جایی که به بی‌خوابی و حسرتش فکر کرده، اثر آن عشق و خیال را دیده است. او به زنجیرهای عشق و وفا اشاره می‌کند و می‌گوید که در جستجوی وفا باید به دیار عشق برود، زیرا آنجا محبوبی نایاب وجود دارد. همچنین شاعر بر ویرانی و تاریکی خانه‌اش و نور مهتابی که بر آن می‌تابد، تاکید می‌کند. در نهایت، او از دل‌تنگی و باران آن سبزه که بر چرخش می‌بارد، می‌نالد و به یاد می‌آورد که در هر بار جامی را پر کرده، جای آب را با باده ناب پر کرده‌اند.
با خیال آن دو ابرو هر گهم خواب آمده ستخوابگاه من چو چشمت طاق محراب آمده ست
هوش مصنوعی: با فکر و خیال آن دو ابرو، دائماً در خواب به سر میبرم. خوابگاه من مانند چشم تو به شکل طاق محرابی است.
هر کجا حال شب و بی خوابی خود گفته امزان فسانه خلق را رحم و تو را خواب آمده ست
هوش مصنوعی: هر جا که دربارهی شب و بیخوابیام صحبت کردهام، مردم به حالت من رحم کرده‌اند، اما تو که خواب هستی، متوجه این موضوع نشدهای.
ره به توحید مسبب کی برد عقل از رختچون ز زلفت بسته زنجیر اسباب آمده ست
هوش مصنوعی: عقل از درک توحید و یکتایی خداوند ناتوان است، چرا که مانند زنجیری به زلف تو گره خورده است و نمیتواند به مسیر حقیقت هدایت شود.
گر تو را جنس وفا باید به شهر عشق جویکان متاع اندر دیار حسن نایاب آمده ست
هوش مصنوعی: اگر میخواهی وفا و صداقت را در عشق پیدا کنی، باید به سراغ جایی بروی که این نوع احساسات نادر و با ارزش است، زیرا در دنیای عشق، وفا مانند کالایی با ارزش و کمیاب به شمار میآید.
خانه ما را مخواه امشب چراغ عاریتکز در و دیوار این ویرانه مهتاب آمده ست
هوش مصنوعی: امشب چیزی از ما نخواه، چرا که در این خانه خالی، نور مهتاب از در و دیوار وارد شده است و خود را به ما نشان میدهد.
بس که رفته ست از دل گرمم به بالا تف خوناز نم آن سبزه وار چرخ سیراب آمده ست
هوش مصنوعی: به خاطر عواطف و احساساتی که در دل من وجود دارد، از بیقراری و اضطراب، خونم به جوش آمده است، چون چرخش روزگار و سرسبزی طبیعت باعث شده که احساساتم به شدت تحت تاثیر قرار گیرد.
هرگه افشرده ست جامی دلق تر دامان خویشجای آب از دامن او باده ناب آمده ست
هوش مصنوعی: هر بار که جامی پر شده، دلق یا لباسش را جمع کرده و جای آب را با باده ناب پر کرده است.