شمارهٔ ۱۶
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف حال و روز انسان‌ها و تفاوت‌های بین زندگان و مردگان می‌پردازد. شاعر می‌گوید که مردگان در دل خاک آرام گرفته‌اند و خوش‌بخت‌تر از زندگان هستند که با دغدغه‌های زندگی دست و پنجه نرم می‌کنند. او به بی‌اعتباری برخی از انسان‌ها اشاره می‌کند که در تلاش برای کسب دانش و فضیلت هستند، اما به نتیجه نمی‌رسند. همچنین به درد و رنج اهل دل می‌پردازد و می‌گوید اگر عیبی از آن‌ها وجود دارد، نباید خاطرشان را آزار داد زیرا در دل آن‌ها هنرها و خوبی‌ها نهفته است. در نهایت، شاعر می‌پرسد که اگر واقعیت‌ها به صورت کج بیان شوند، آیا می‌توان به آن‌ها اعتماد کرد و اگر حقیقتی راست بیان شود، چه نیازی به طعنه زدن به آن است؟
جامی به روی خاک چو یک زنده یافت نیستخوشوقت مردگان که ته خاک خفته اند
هوش مصنوعی: وقتی جامی بر خاک پیدا میشود، چون زندهای در مییابد، خوشحالی مردگان که زیر خاک خوابیدهاند، وجود ندارد.
گردی ز رهروان ره صدق مانده بودآن هم کنون ز ساحت ایام رفته اند
هوش مصنوعی: برخی از مسافران راه حقیقت و صداقت، زمانی در این مسیر بودند، اما اکنون از دایره زمان خارج شدهاند و دیگر در دسترس نیستند.
قومی رسیده اند که در کارگاه فضلهرگز دری به مثقب فکرت نسفته اند
هوش مصنوعی: گروهی آمدهاند که هرگز به دنیای تفکر و اندیشه راه پیدا نکردهاند و در کارگاه علم و فضیلت موفق به گشایش دربهای دانایی نشدهاند.
خاری به جان اهل دلی گر خلیده استچون سبزه گشته خرم و چون گل شکفته اند
هوش مصنوعی: اگر چه دلهای اهل عشق و معرفت پر از درد و رنج است، اما این رنجها باعث شده که آن‌ها مانند سبزهای تازه و گلهای شکفته زیبا و سرزنده شوند.
خاطر مدار رنجه اگر عیب ها ز توهر جا نموده باز و هنرها نهفته اند
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است عیبها و نقصهایی در تو وجود داشته باشد که دیگران آن‌ها را مشاهده کردهاند، ولی فراموش نکن که استعدادها و هنرهای تو نیز در پس آن‌ها پنهان است.
از کج چه اعتبار اگر کج نموده اندبر راست چیست طعنه اگر راست گفته اند
هوش مصنوعی: اگر کسی راست می‌گوید، چه دلیلی دارد که به او طعنه بزنیم فقط به خاطر این که گاهی از راه راست منحرف شده است؟ و اگر کسی از مسیر درست حرکت نکرده باشد، چه ارزشی دارد که نسبت به او اعتبار داشته باشیم؟