بخش ۶
هوش مصنوعی: برای اینکه شاه به خوبی بر رعایا و فرزندان خود توجه داشته باشد، لازم است که افرادی راست‌کردار و راست‌گفتار او را در مورد وضعیت مردم و زیر دستانش آگاه کنند. به عنوان مثال، اردشیر، پادشاهی آگاه و دانا بود که ندیمانش بامدادان به او گزارش می‌دادند که هر کس چه کارهایی انجام داده است، به گونه‌ای که مردم گمان کنند او از آسمان خبرهایی می‌گیرد. محمود سبکتگین هم از این روش استفاده می‌کرد. اگر شاه نسبت به وضعیت سپاه خود آگاهی نداشته باشد، سپاه نمی‌تواند از قهر او دوری کند و این منجر به بهانه‌جویی و فساد در میان مردم خواهد شد.
می باید که شاه را منهیان راست کردار راست گفتار بر کار باشند که احوال رعایا و گماشتگان بر ایشان را به وی رسانند.
هوش مصنوعی: باید افرادی درستکار و راستگو در نزد شاه حضور داشته باشند که وضعیت مردم و کارگزاران را به او گزارش دهند.
گویند اردشیر پادشاهی آگاه بود، و چون ندیمان بامداد بیامدندی بگفتی که فلان کس چه خورده است و با فلان زن یا کنیز صحبت داشته است و هر چه کرده بودی بگفتی تا مردمان گمان بردندی که مگر از آسمان به وی فرشته ای آید و آگاهی دهد و محمود سبکتگین نیز از این قبیل بوده است.
هوش مصنوعی: میگویند اردشیر پادشاهی بسیار باهوش و دانا بود. وقتی که نزدیکان و مشاوران او در صبح به حضورش میآمدند، او از آنها میخواست که دربارهی رفتار و عملکرد دیگران صحبت کنند؛ مثلا چه چیزی خوردهاند یا با چه کسی صحبت کردهاند و به طور کلی هر آنچه که انجام داده بودند را بیان کنند. به این ترتیب، مردم فکر میکردند که او از آسمان فرشتهای دارد که او را مطلع میکند. محمود سبکتگین نیز به همین شیوه عمل می‌کرد.
چو شاه را نبود آگهی ز حال سپاهکجا سپاه ز قهر وی احتراز کنند
هوش مصنوعی: وقتی که پادشاه از وضعیت سپاه خود بیخبر باشد، چگونه میتوان انتظار داشت که سپاه از خشم او خودداری کند؟
به قصد ظلم هزاران بهانه پیش آرندبه چنگ فسق هزاران ترانه ساز کنند
هوش مصنوعی: برای ایجاد ظلم، افراد بسیاری بهانههای مختلفی را جمعآوری میکنند و هزاران آهنگ و ترانه نادرست و فاسد را میسازند.