بخش ۱۳ - ادیب صابر ترمذی
هوش مصنوعی: ادیب صابر ترمذی - رحمت الله علیه - شاعر فصیح و فاضلی است که اشعارش به لطافت و ملاحت معروف است. بسیاری از افاضل به برتری او بر خود اذعان دارند و انوری نیز در اشعارش به این مطلب اشاره کرده است. اشعار او از زیبایی و احساس عمیق برخوردار است و در برخی از اشعارش به توصیف زیبایی معشوق و دردهای عشق پرداخته است. همچنین، او در قطعهای دیگر به اهمیت دوات به عنوان وسیلهای برای بیان هنر و دولت اشاره کرده است.
ادیب صابر ترمذی - رحمة الله علیه، وی شاعری فصیح و فاضلی لبیب بوده و اشعار وی را لطافتی کامل و ملاحتی تمام حاصل است، و افاضل به تقدم وی معترفند چنان که انوری وی را بر خود ترجیح نهاده آنجا که در قطعه ای تعداد کمالات خود می کند و در آن می گوید:
هوش مصنوعی: ادیب صابر ترمذی، رحمت خدا بر او، شاعری زبردست و فصیح بوده است که اشعارش دارای لطافت و زیبایی خاصی است. بسیاری از بزرگان به برتری او اعتراف کردهاند و حتی انوری، شاعر معروف، او را بر خود برتر دانسته و در یکی از اشعارش به توصیف کمالات خود پرداخته است.
این همه بگذار با شعر مجرد آمدمچون سنایی هستم آخر گر نه همچون صابرم
هوش مصنوعی: من به تنهایی و بدون تعلق به دنیا با شعر آمدهام، زیرا همانند سنایی هستم، و اگر غیر از این باشد، شبیه صابر خواهم بود.
و از جمله سخنان وی است این چند بیت:
هوش مصنوعی: او در سخنانش به این نکتهها اشاره کرده است:
ای روی تو چون خلد و لب تو چو سلسبیلبر خلد و سلسبیل تو جان و دلم سبیل
هوش مصنوعی: چهرهات مانند بهشت و لبهایت همچون نهر آب هستند، و جان و دل من تحت تأثیر زیبایی توست.
در طاعت هوای تو آمد دلم از آنکاز طاعت است یافتن خلد و سلسبیل
هوش مصنوعی: دل من به خاطر عشق و ارادت به تو در پی انجام وظیفهام است، زیرا از این طریق به بهشت و آبهای زلال دست پیدا میکنم.
ناهید پیش طلعت تو کی دهد فروغخورشید نزد خدمت تو کی بود جمیل
هوش مصنوعی: در برابر چهره تو، ناهید (سیاره زهره) چگونه میتواند نورافشانی کند؟ و در کنار تو، زیبایی چه کسی معنا پیدا میکند؟
بغداد حسن و مصر جمالی و چشم منبغداد را چو دجله بود مصر را چو نیل
هوش مصنوعی: بغداد زیبا و مصر دلکش هستند، اما چشمان من مانند دجله بغداد را میبیند و مصر را همچون نیل.
از بار رنج هجر تو قدم شده کمانوز زخم دست عشق تو خدم شده چو نیل
هوش مصنوعی: از شدت درد دوری تو، وضعیت من مانند کمان خمیدگی پیدا کرده و از زخم عشق تو، حالتی شبیه به نیل دارم.
و از جمله اشعار وی است این قطعه:
دوات ای پسر آلت دولت استبدو دولت تند را رام کن
هوش مصنوعی: دوات، ای پسر، ابزاری است که نشاندهنده قدرت و حکومت است؛ بنابراین برای دستیابی به موفقیت و تسلط بر امور، باید از آن به درستی استفاده کنی و با تلاش و پشتکار، شرایط را به نفع خود تغییر دهی.
چو خواهی که دولت کنی از دواتالف را ز پیوند تا لام کن
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به موفقیت برسی، ابتدا باید به آغاز کار توجه کنی و از ارتباط و هماهنگی در مسیر خود بهرهبرداری کنی.