شمارهٔ ۱۵۰ - تشبیب
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و جذابیت معشوق اشاره دارد و به توصیف ویژگی‌های ظاهری و سحرآمیز او می‌پردازد. شاعر به معشوق خود که زنی با چهره‌ای دل‌فریب و چشمان سیاه است، می‌نگرد و او را به نمادهای زیبایی مانند گل و عود تشبیه می‌کند. بیان احساسات عاشقانه و دگرگونی‌های ناشی از عشق در زندگی شاعر مشهود است. او از باده و می‌نوشی سخن می‌گوید و تبدیل شدن به معشوق را برای خود سعادت می‌داند. شاعر از توبه و زهد نیز صحبت کرده و به این نتیجه می‌رسد که زندگی بدون معشوق معنایی ندارد و تنها به وادی عشق با معشوق می‌خواهد وارد شود. تصویرسازی‌های شاعرانه و تشبیهات زیبا به عمق احساسات و شور عاشقانه او افزوده است.
ای بر گل سوری زده از مشک سیه خالوز عود خط آراسته بر چینی تمثال
هوش مصنوعی: ای کسی که بر گل سرخی نشانی از خال سیاه داری و زعفران خوشبو بر صورتت نشسته است.
لعبت نبود چون تو دل‌آشوب و دل‌آوبزآهو نبود چون تو سیه‌چشم و سیه‌خال
هوش مصنوعی: تو مانند هیچکس دیگر نیستی، هیچچیز نمیتواند با زیبایی و دلربایی تو مقایسه شود. چشمانت همچون چشمان زیبا و تاریک آهو، دل را میلرزاند و مجذوب می‌کند.
ای دست نکویی به بناگوش تو زان زلفبنگاشته بی خامه بسی جیم و بسی دال
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و ظرافت زلف معشوق اشاره دارد. شاعر از دست محبتآمیز و دقت در آرایش موهای او حرف میزند و تأکید می‌کند که زیبایی او را بدون نیاز به ابزار خاصی، با دقت و هنر خاصی به نمایش گذاشته است. به نوعی شاعر به خوشتراش بودن و فریبندگی زلف او اشاره می‌کند.
از جیم تو صد تاب و شکن بر قد عشاقوز دال تو صد بند و گره در دل ابدال
هوش مصنوعی: از حرف جیم، نشانههای زیادی از زیبایی و ظرافت وجود دارد که دل عاشقان را به لرزه در میآورد. و از حرف دال، گرهها و بندهایی در دل کسانی که پاک و برگزیدهاند، ایجاد میشود.
می ده که هلال مه شوال برآمدای بی تو قد من چو هلال مه شوال
هوش مصنوعی: ای خورشید وجودم، مانند هلال ماه شوال، که برآمده است، من بدون تو از قد و قامت خود چیزی ندارم.
احوال من از بوسه کن ای ترک دگرگونزان پیشگه از باده دگرگون کنم احوال
هوش مصنوعی: احساس من به خاطر بوسه تو تغییر کرده است. از قبل با شراب، حالت خود را دگرگون کرده بودم.
در مسجد و محراب همی رفتم زین پیشواکنون نروم جز به در مطرب و قوال
هوش مصنوعی: قبلاً به مسجد و محراب میرفتم، اما حالا دیگر فقط به در خانهی مطرب و قوال میروم.
رفت آنکه شب و روز به هر برزن و هر کویزاهد رود از پیش و گروهیش به دنبال
هوش مصنوعی: آن شخصی که شب و روز در هر گوشه و کوچه میرفت و جمعی از پیاش بودند، دیگر رفته است.
می ده که مرا حال نمانده است کزین بیشزاعمال شبانروز دگرگونه کنم حال
هوش مصنوعی: بیا ای دوست، به من شراب بده، چون دیگر توانایی ندارم که از این بیشتر به کارها و روزهای تلخ و سخت گذشته فکر کنم و حال و روزم را تغییر دهم.
چون آتش سیال یکی باده بنه پیشای روی تو افروخته‌تر زآتش سیال
هوش مصنوعی: در اینجا منظور این است که با توجه به زیبایی و جذابیت تو، شیشهای پر از شراب را در پیش بگذار که همچون آتش سوزان، بیشتر از آتش ذاتی خود میدرخشد و شعلهور است.
بردند به چین اندر تمثال تو بت رویزآنروی پرستند به چین اندر تمثال
هوش مصنوعی: در چین تصویر تو را به عنوان یک مجسمه زیبا ساختند و مردم آنجا به خاطر زیبایی ات، آن تصویر را مورد پرستش قرار دادند.
فالم همه نیکو بود از دیدن روبتاز دیدن روی تو نکوتر نبود فال
هوش مصنوعی: هر چه خوب و نیکو باشد، از دیدن چهرهات زیباتر نیست.