شمارهٔ ۱۷۰ - شب پائیز
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به وصف شب تار و زیبایی‌های آن می‌پردازد. او می‌گوید که شب تیره‌ای فرارسیده و برای بهتر گذراندن شب، باید از مسند خود بیرون آمده و به ایوان برویم. باده نوشیدن و سماع کردن در این شب زیبا مورد تأکید قرار می‌گیرد.
شاعر به تصویر گل‌ها اشاره می‌کند که در فصل پاییز، زیبایی‌های خود را از دست داده‌اند، اما هنوز هم جذاب و شگفت‌انگیز هستند. همچنین، او به حرکات نسیم و ویژگی‌های کرم شب‌تاب اشاره می‌کند که به خاطر نور خود نمی‌تواند در یک مکان ثابت بماند.
شاعر به زیبایی‌های شب، ستارگان و دفعی که بین شب و روز وجود دارد، نیز می‌پردازد و تسلط شب بر روز را به تصویر می‌کشد. او با تعابیر زیبا شب را همچون گلیم تاریک و کهنه‌ای توصیف می‌کند و در نهایت به تصویر ماه و ستاره‌ها و مقایسه آنها با گوی و چوگان در دست پادشاه اشاره می‌کند. این شعر بیانگر زیبایی‌های شب و حیرت آن در برابر درک انسان است.
روز بگذشت و شب تیره بگستردادیممسند از حجره به ایوان فکن ای نیک‌ندیم
هوش مصنوعی: روز گذشت و شب تار فرا رسید. ما از اتاق به حیاط رفته و تخت را قرار دادیم. ای نیکوکار، این کار را انجام ده.
بادهٔ روشن نیک است همه وقت و سماعویژه اکنون که شب تیره بگسترد ادیم
هوش مصنوعی: شراب زلال و خوشگوار همیشه خوب است، اما حالا که شب تاریکی همه جا را فرا گرفته، شنیدن موسیقی برای این لحظه خاص است.
گل اگر چند نمانده است فزون، لیک هنوزمادرگلبن از زادن ناگشته عقیم
هوش مصنوعی: گرچه گل‌ها به پایان عمر خود نزدیک شدهاند و مدت زیادی از عمرشان نمانده است، اما هنوز گیاه مادر که گل را به وجود آورده، نتوانسته است دوباره شکوفا شود و باروری نداشته است.
گل آذریون رخشنده به شب بر سر شاخمن درو حیران چون در شجر نار، کلیم
هوش مصنوعی: شکوفههای زیبا و روشن در شب بر روی شاخه من mọن است و من در حیرتم، همچون کلیم (موسی) که در جلوی درخت آتشین ماند.
چون نسیم آید گردد چو کمان شاخک بیدراست چون تیر شود باز چو بنشست نسیم
هوش مصنوعی: وقتی نسیم بوزد، شاخک بید مانند کمان راست میشود و زمانی که نسیم مینشیند، شاخک بید مانند تیر باز میشود.
کرم شب‌تابک از آن تابش خود بیم کندکه به نتواند بودن به یکی جای مقیم
هوش مصنوعی: کرم شب‌تاب به خاطر نورش نگران است که نمی‌تواند در یک مکان ثابت بماند.
نیک بنگر به شب تیره دوان از پس روزراست چونان که گدا بر اثر مرد کریم
هوش مصنوعی: به شب تاریک خوب نگاه کن، که نور روز راستین مانند گدایی است که در پی یک انسان بخشنده میدود.
بلعجب تعبیه‌ای کرده به شب چرخ بلنددر شگفت آید زین بلعجبی مرد حکیم
هوش مصنوعی: عجب که آسمان، این ساز و کار عجیب را به وجود آورده است و مرد دانا از این شگفتی حیرت زده میشود.
نیم‌شب انجم افروخته بر چرخ چنانکپاره‌ها زاتش جسته به یکی تیره گلیم
هوش مصنوعی: در نیمه شب، ستاره‌ها در آسمان میدرخشند، مانند اینکه شعلههای آتش به روی یک گلیم تار و تیره پاشیده شدهاند.
وان بنات‌النعش از دور بدان گونه همیگرد هم خاموش اندر شده چون اهل رقیم
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف نوعی تجمع در دوردست اشاره دارد که در آن، دختران شب (یا دختران شبپیمای) در سکوت و آرامش به دور هم جمع شدهاند. آنها به گونهای قرار گرفتهاند که یادآور جمعیت گذشتگان یا کسانی هستند که در موقعیتی خاص و با حالتی بدون صدا و آرام حضور دارند. این تصویر به نوعی حس و حال خاصی را منتقل می‌کند که هم زمان با سکوت، بر دلنشینی و انسجام آن جمع تأکید دارد.
وان ستاره به فلک بر اثر دیو دوانچون به آب اندر از بیم دوان ماهی سیم
هوش مصنوعی: آن ستاره در آسمان به دنبال دیو در حال دویدن است، همانطور که ماهی نقرهای از ترس به زیر آب میرود.
کهکشان راست چو زربفتی بیرنگ وکهنخود کهن بوده بدین گونه هم از عهد قدیم
هوش مصنوعی: کهکشان مانند پارچهای زربفتی بدون رنگ و کهن است که از زمانهای دور وجود داشته و همچنان به همان شکل باقی مانده است.
تافته ماه و دم عقرب خمیده بر اوگوی و چوگان را ماند به کف شاه کریم
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به زیبایی و جذابیت ماه دارد که همچون تافتهای درخشان به نظر میرسد، و دم عقرب نیز که خمیده است، به نوعی فضایی پر رمز و راز و جذاب را ایجاد می‌کند. گویی این زیبایی و جذابیت در دستان پادشاهی نیکوکار و مهربان قرار دارد، که همچون گوی و چوگان، میتواند بر شرایط و رویدادها تسلط یابد. این تصویر نشاندهنده قدرت و نفوذ او در میان عناصر زیبایی و خطرات موجود است.