شمارهٔ ۲۴۷ - خزان
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف دگرگونیهای فردی و اجتماعی میپردازد. گوینده به باغی تشبیه میکند که در آن زر و زری دیده میشود، و به باد صبا که نماد تغییر و مرور زمان است، میگوید چطور چنین حیلهگری به وجود آمد. او به فردی اشاره میکند که در گذشته تهیدست و خسته بوده و حالا پس از گذشت مدتی دچار تغییرات ظاهری شده و نزد دیگران ظاهر فریبندهای پیدا کرده است. در انتها، به تناقضاتی که در انسانها وجود دارد اشاره میکند؛ همچون پیری و حریص شدن برای جمعآوری ثروت، و تماشای دختری در سنین بالا که دائما به دنبال زیبایی و جوانی است. به طور کلی شعر به بررسی تغییرات ظاهری و باطنی انسانها و تظاهر در جامعه میپردازد.
مگر میکند بوستان زرگریکه دارد به دامان زر جعفری
هوش مصنوعی: آیا میتوان بوستان زری داشتن، با داشتن گنجشک زری در دامنش، مقایسه کرد؟
به کان اندر، آن مایه زر توده نیستکه باشد درین دکهٔ زرگری
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره میشود که در یک معدن، آن ماده طلا وجود ندارد که در این مغازه طلا فروشی باشد. به عبارت دیگر، در جایی که انتظار وجود طلا وجود دارد، در عمل چیزی یافت نمیشود.
به باغ اینچنین گفت باد صباکه چونی بدین مایه حیلت وری
هوش مصنوعی: باد صبا به باغ گفت: تو چطور هستی که اینقدر فریبنده و زیبا جلوه میکنی؟
به ده ماه از این پیش دیدمت منتهی دست و خسته تن از لاغری
هوش مصنوعی: ده ماه پیش تو را دیدم و متوجه شدم که از شدت لاغری و بیپولی به شدت خسته و ناتوان هستی.
وز آن پس بهدو ماه دیدمت بازبه تن جامهٔ چینی و ششتری
هوش مصنوعی: پس از دو ماه دوباره تو را دیدم که لباس چینی و ششتری به تن داشتی.
به سه ماه از آن پس شدی بارورشکم کرده فربه ز بار آوری
هوش مصنوعی: پس از سه ماه، شکمت پر از بار شده و به دلیل بارداری، فربه و چاق شدهای.
به دیدار نو بینم اکنون تو راطرازیده بر تن قبای زری
هوش مصنوعی: اکنون تو را میبینم که لباس زیبا و زری را بر تن داری.
همانا که توگنج زر یافتیکه کردی بدین گونه زرگستری
هوش مصنوعی: واقعاً تو گنجی از طلا را یافتهای که به این شکل آن را رنج میدهی.
به کاه جوانی همی داشتیبه طنازی آئین لعبت گری
هوش مصنوعی: تو در جوانی با شادابی و ملاحت به ناز و بازیگری مشغول بودی.
کنون گشتهای سختپیر وحریصهمی خواسته، نیزگردآوری
هوش مصنوعی: اکنون تو بسیار پیر و طماع شدهای و همچنان به جمعآوری چیزها مشغولی.
دگرباره دختر شوی ای عجبعجوزه ندیدم بدین دختری
هوش مصنوعی: دوباره زن بگیر، چه تعجبی! من چنین دختری را ندیدهام.
چمن زرفروش است و زاغ سیاهشده زر او را بهجان مشتری
هوش مصنوعی: چمن با زرق و برقش جلب توجه میکند و زاغی که سیاه است، به قیمت آن توجه کرده و جانش را برای خریدش میدهد.