شمارهٔ ۲۵۸ - در هجو سید احمد کسروی
هوش مصنوعی: این شعر از کسروی به نقد مسایل فرهنگی و زبانی در جامعه پارسی‌زبان می‌پردازد. او به مشکلات فکری و ذوقی برخی از پارسی‌گویان اشاره کرده و به بیگانه بودن برخی از افراد با زبان و ادبیات فارسی انتقاد می‌کند. همچنین، کسروی به تأثیرات منفی که از سوی برخی از ترک‌زبانان بر زبان پارسی وارد شده، می‌پردازد و ناکارآمدی و نادانی برخی از پارسی‌گویان تبریز را مورد انتقاد قرار می‌دهد. در نهایت، او به ارزش‌های زبانی و ادبی پارسی اشاره می‌کند و نگران نابودی زیبایی‌های آن است.
کسروی تا راند درکشور سمند پارسیگشت مشکل فکرت مشکل‌پسند پارسی
هوش مصنوعی: کسروی وقتی که در سرزمین پارسی به فعالیت پرداخت، کارها و نگرانیهای فکری و فرهنگی مردم این سرزمین را دشوار و پیچیده کرد.
هفت اختر را ستارهٔ هفت گردان نام دادزان که‌خود بیگانه‌بود از چون‌وچند پارسی
هوش مصنوعی: هفت سیاره را به نام ستارهٔ هفت گردان نامیدهاند، زیرا خودشان از ویژگیها و خصوصیات زبان پارسی جدا و بیگانه بودند.
فکرت کوتاه و ذوق ناقصش را کی سزدوسعت میدان و آهنگ بلند پارسی
هوش مصنوعی: تفکر تو محدود و ذوقت کم است؛ آیا چنین چیزی به وسعت میدان و نغمههای پرغرور زبان پارسی میخورد؟
یافت مضمون از منجم‌باشی ترک و سپسچند دفتر زد به قالب در روند پارسی
هوش مصنوعی: با کمک یک دانشمند نجوم ترک، موضوعی را پیدا کردم و سپس چندین دفتر شعر به زبان فارسی نوشتم.
پارسی گویان تبریز ار به ما بخشند عمرباشد این تبریزی نادان گزند پارسی
هوش مصنوعی: اگر فارسیزبانان تبریز عمرشان را به ما ببخشند، این نادانی که به تبریزیها نسبت داده میشود، به فارسی گفتن آسیب نمیزند.
گر ازین بنای ناشی طرز معماری خرندخشت زیبایی درافتد از خرند پارسی
هوش مصنوعی: اگر از این ساختار ناهموار، روش ساخت و ساز به هم بریزد، زیبایی و لطافت از دستان پارسی در میافتد.
ترکتازی‌ها کند اکنون سوی پازند و زندوای بر مظلومی پازند و زند پارسی
هوش مصنوعی: هم اکنون، تو در کارهایی که انجام میدهی، به سمت پازند و زند میروی و برای فرد مظلومی که در پازند و زند است، تأسف میخوری.
لفظ و معنی را خناق افتد کجا این ترک خامافکند بر گردن معنی کمند پارسی
هوش مصنوعی: اگر کلمات و معانی در هم گره بخورند، جایی که این جوان ترک، دلیلی برای سختیهای معانی بر گردن ادبیات فارسی بیندازد.
طوطی شکرشکن بربست لب کز ناگهانتاختند این خرمگس‌ها سوی قند پارسی
هوش مصنوعی: طوطی شیرینزبان وقتی زبانش را بست، ناگهان این مگسهای مزاحم به سمت قند فارسی حمله کردند.
اعجمی ترکان به جای قاف چون گفتند گافگشت قند پارسی یک‌باره گند پارسی
هوش مصنوعی: ترکان به جای حرف "قاف" از حرف "گاف" استفاده کردند، و به همین خاطر زبان فارسی به ناگاه به حالتی ناخوشایند تبدیل شد.
خوی گرفت از شرمساری چهر قطران و همامتا که گشت این ننگ تبریز آزمند پارسی
هوش مصنوعی: با دیدن شرمندگی چهرهی قطران و همام، تبریز به شناخت ننگینی از خود پرداخته و به طمع در شعر فارسی وادار شده است.
خطهٔ تبریز را گویندگان بودست و هستهر یکی گوینده لعل نوشخند پارسی
هوش مصنوعی: در سرزمین تبریز شاعران و سخنورانی وجود دارند و هر یک از آنها به زیبایی و شیرینی زبان فارسی میسرایند.
پس چه شد کاین احمدک زان خطهٔ مینونشاناحمداگو شد به گفتار چرند پارسی
هوش مصنوعی: پس چه شد که این احمد از سرزمین مینون، در گفتار خودش چنان سخنان بیمعنی و بیاساسی را به زبان میآورد؟