شمارهٔ ۲۷۲ - آزرم
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر بر اهمیت آزرم (شرم و حیا) در رفتار و شخصیت انسانی تأکید می‌کند. او می‌گوید که مردی که بی‌آزرم باشد، شبیه به زنی است که زیاد ازدواج کرده است. اصولی چون غیرت، صداقت و امانت تنها از وجود آزرم ناشی می‌شوند. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که کسی که در برابر دیگران بی‌شرم باشد، این صفات را از دست خواهد داد. او همچنین هشدار می‌دهد که به افراد نادرست نباید نزدیک شد و باید از محبت و مردانگی واقعی دوری کرد. در پایان، بر این باور است که آزادی واقعی با صدق، وفا و حیا همراه است و به خواننده دعوت می‌کند که آزاد باشد و هرچه می‌خواهد بگوید.
ای برادر، تا توانی گیر با آزرم خویمرد بی‌آزرم باشد چون زن بسیار شوی
هوش مصنوعی: ای برادر، تا میتوانی با احترام و حیا برخورد کن، زیرا مردانی که بیحیا هستند، مانند زنان بسیار خواهند شد.
غیرت و صدق و امانت، کاین سه اصل مردمیستاصلشان ز آزرم خیزد، گیر با آزرم‌خوی
هوش مصنوعی: غیرت، صداقت و امانتداری سه ویژگی مهم انسانی هستند که ریشه در شرم و حیا دارند. بنابراین، با داشتن حیا و شرم، این صفات در انسان به وجود میآید.
هرکه در پیش کسان آزرم خود بر خاک ریختغیرت و صدق و امانت خوار باشد پیش اوی
هوش مصنوعی: هر کسی که در حضور دیگران به خاطر شرم و حیاء خود را کوچک کند و از غیرت، صداقت و امانتداریاش بکاهد، در نظر آن افراد نیز بیارزش خواهد بود.
وانکه کشت عصمتش سیراب گشت از آب خلقروی ازو برتاب، کاندر وی نیابی آبروی
هوش مصنوعی: کسی که درخت عصمت و پاکیاش را قطع کرد، از آب حضور و زیبایی مردم سیراب شد و از او روی برمیگرداند، زیرا در او آبرو و منزلتی نخواهی یافت.
رادی و مردی، صفات ثابت آمیغی‌اندرادی از ناکس مخواه و مردی از غرزن مجوی
هوش مصنوعی: باید همواره اراده و شخصیت قوی را در خود پرورش دهی و از افرادی که کیفیت لازم را ندارند، انتظار نداشته باشی. همچنین، به دنبال ویژگیهای نیکو در دیگران باش، نه در افرادی که فقط حرفهای بزرگ میزنند و عمل نمیکنند.
هرکه گردد گرد کژی، ای پسر گردش مگردهرکه پوید سوی پستی، یا بنی سویش مپوی
هوش مصنوعی: هر کس که به سمت بدی و نادرستی برود، پسرم، تو به آن سمت نرو. و هر کس که به طرف پستی و سقوط پیش برود، ای پسر، تو هم به دنبال او نرو.
گر بمیری، پای خود بر خاک نامردان منهور بسوزی، دست‌خویش از آب ناپاکان مشوی
هوش مصنوعی: اگر جان خود را از دست بدهی، پای خود را بر زمین نامردان نگذار و اگر میسوزی، دستانت را در آب ناپاکان نزن.
معنی صدق و وفا و شرم در آزادیستای «بهار» آزاد باش و هرچه می‌خواهی بگوی
هوش مصنوعی: صداقت، وفاداری و شرم در حقیقت در آزادی وجود دارد. پس ای بهار، هر طور که دوست داری زندگی کن و هر آنچه که می‌خواهی بیان کن.