شمارهٔ ۳۱
هوش مصنوعی: این شعر به بیان شرایط دشوار و مشکلاتی که مردم در تاریخ ایران با آن مواجه شده‌اند، می‌پردازد. شاعر از نشانه‌های مختلفی از ستم و ظلم یاد می‌کند، از جمله غصب ملک سلیمان و ستم‌های چنگیز و رضاخان. او اشاره می‌کند که مردم در طول تاریخ تحت فشار سازوکارهای مختلف و سوءاستفاده‌ها قرار داشته‌اند و سرنوشت سیاه‌تری را تجربه کرده‌اند. همچنین، از دوران قزاق‌ها و غزان نیز سخن می‌گوید و در نهایت به ناامیدی و ستمی که بر مردم رفته، تأکید می‌کند. شعر به نوعی گویای نداشته‌های تاریخی و اجتماعی مردم است که همچنان ادامه دارد.
در مَسیلِ مَسکَنَت خُفتیم و چندی برگذشتسر ز جا برداشتیم اکنون که آب از سر گذشت
هوش مصنوعی: در جایی که زندگیمان به سختی میگذشت، مدتی را در آن وضعیت سپری کردیم و اکنون که اوضاع از کنترلمان خارج شده است، از جا بلند شدهایم.
تیغ بر سر خورده فرهادا برآور سر ز خوابکآفتاب از تیغ کوه بیستون اندر گذشت
هوش مصنوعی: با تیغ بر سر فرهاد ضربهای وارد شده، او از خواب بیدار میشود؛ زیرا خورشید از لبهٔ کوه بیستون طلوع کرده است.
اهرمن مُلکِ سلیمانِ پیمبر غصب کرددیو بر بنگاهِ کیکاوسِ نام‌آور گذشت
هوش مصنوعی: اهرامن، که نماد شر و نیروی منفی است، سلطنت پیامبر سلیمان را تصرف کرد و دیوان به تختگاه کیکاوس، پادشاه نامی، دست یافتند.
پیش این روز سیه، گشتند بالله روسفیدروزهایی کز سیه‌بختی برین کشور گذشت
هوش مصنوعی: قبل از این روز بد، روزهایی بودند که به خاطر بدشانسی و مشکلات در این سرزمین، مردم مایه افتخار و سربلندی بودند.
هست بالله سهل و آسان پیش دزد خانگیزحمت دزدی که از بام آمد و از در گذشت
هوش مصنوعی: کار دزدی که از بام بینید و به راحتی وارد خانه شود، برای او آسان است، اما به زحمت او را میبینید که از در میرود.
تازه گشت از فرقهٔ قزّاق در دوران ماآنچه از خیلِ غُزان در دورهٔ سنجر گذشت
هوش مصنوعی: در دوران ما، رفتار قزّاقها تازه و جدید شده است، همانطور که در زمان سنجر، جماعت غُزان وضعیت خاص خود را داشتند.
در دهانِ اهلِ دانش فرقهٔ غُز خاک ریختوای خاکم بر دهان بر ما از آن بدتر گذشت
هوش مصنوعی: در دهان دانشمندان، فرقهای از غُز خاک ریختند و این برای من بسیار دردناک است، چون بر ما از این بدتر هم گذشته است.
هیچ نگذشت از ستم بر ما ز چنگیز مغولکز رضاخان ستمکار ستم‌گستر گذشت
هوش مصنوعی: هیچ یک از ظلمهایی که از سوی چنگیز مغول بر ما رفت، از ظلمی که رضاخان ستمگر بر ما روا داشت، کمتر نبود.