شمارهٔ ۴ - در مرثیه و مادهٔ تاریخ فوت پدر
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از درد و رنج ناشی از فتنه‌های دنیا و غم جدایی و دوری صحبت می‌کند. او به صبوری از دست رفته‌اش اشاره می‌کند که به خاطر غم و دلتنگی از بین رفته است. دل آگاه و هوشیار او به خاطر این غم آسیب دیده و صبوری‌اش از بین رفته است. شاعر همچنین به سوختن جسم خود از اندوه جدایی می‌پردازد و از عدم توانایی‌اش در تحمل این دوری سخن می‌گوید. او به حسرت دوری و تاریکی ناشی از فقدان می‌پردازد و در انتها، یادآور می‌شود که این درد و غم بخشی از تاریخ اوست.
دریغ و درد که از کید فتنهٔ گردونبشد صبوری ازما چوشد صبوری ما
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که در برابر مشکلات و فتنههایی که از بالا به ما میرسد، صبوریمان تحت فشار قرار گرفته و ممکن است از دست برود. به عبارت دیگر، ما در مقابل چالشهای زندگی باید صبوری خود را حفظ کنیم، حتی اگر شرایط دشوار باشد.
دریغ از آن دل آگاه و خاطر داناکه بردرند ز غم جامه صبوری ما
هوش مصنوعی: ای کاش دل آگاه و ذهن دانا، غم و اندوه ما را درک کند و از درد و رنج ما مطلع شود.
صبوری آن ملک شاعران طوس برفتبه خانقاه غم آمد دل سروری ما
هوش مصنوعی: صبوری و شکیبایی آن پادشاه شاعران طوس گذشته است و حالا دل سرشار از شادی و سرور ما به خانقاه غم منتقل شده است.
تنم بسوخت ز اندوه هجر و دوری اوچگونه ساخت ندانم به هجر و دوری ما
هوش مصنوعی: بدن من از غم دوری و جدایی او سوخته است، اما نمیدانم او چگونه به دوری و جدایی ما زندگی می‌کند.
چو نور باصره امد ز چشم ما پنهانفغان و ناله که شد دور دور کوری ما
هوش مصنوعی: چشم ما که به نور بیناست، حالا دیگر نمیتواند آن را ببیند و افسوس و ناله میکنیم که واقعیت از دست ما دور شده و ما در تاریکی ماندهایم.
بهار با دل غمگین خود چنین می گفتکه مصرعی است به تاریخ او ضروری ما
هوش مصنوعی: بهار با دل ناراحتش میگفت که وجودش، همچون یک جملهای مهم، به تاریخ زندگیاش وابسته است.
سری ز جان برآورد و این چنین به‌سرودبشد صبوری از ما چو شد صبوری ما
هوش مصنوعی: سری از دل بلند شد و اینگونه شعری سرود. وقتی صبوری ما به پایان رسید، صبوری او هم تمام شد.