شمارهٔ ۱۲ - بنای تخت‌جمشید
هوش مصنوعی: در این متن، داستان ساخت بنایی بزرگ و زیبا توسط پادشاه داریوش در منطقه‌ای به نام شوش روایت می‌شود. او تصمیم می‌گیرد تا قصر و تختگاهی باشکوه بر روی کوهی بسازد. کارگران از سنگ‌های گران‌قیمت و مهارت‌های خود استفاده می‌کنند تا ستون‌ها و بدنه‌ی ساختمان را بسازند. هنرمندان با دقت و ذکاوت طرح‌ها و نقوش زیبایی را بر روی سنگ‌ها حکاکی می‌کنند.
به علاوه، داریوش دو گنج با ارزش دارد؛ یکی از این گنج‌ها نشان‌دهنده هنرهای او و دیگری نشان‌دهنده خرد و هوش اوست. او پیامی را در قالب یک سکه برای مردم می‌فرستد که شامل نکاتی در مورد قدرت و پایداری کشور است. در نهایت، این نامه به شکل مخفی در شکم ساختمان قرار می‌گیرد.
پادشه ملک‌ستان، داریوشچون که بپرداخت ز بنگاه شوش
هوش مصنوعی: داریوش، پادشاه سرزمینها، هنگامی که از کاخ شوش بیرون آمد، به امور کشور رسیدگی کرد.
تاخت سوی پارس به‌عزت سمندتا کند از سنگ، بنایی بلند
هوش مصنوعی: بهسوی سرزمین پارس رفتن با افتخار و قدرت، تا اینکه از سنگ‌ها بنایی مرتفع بسازد.
تافت عنان بر طرف مرودشتیک‌تنه بر پایهٔ کوهی گذشت
هوش مصنوعی: سوار بر اسب، به سمت مرودشت حرکت کرد و بدون همراهی، از کنار کوهی عبور کرد.
پایگهی دید بلند و فراخجایگه دخمه و ایوان و کاخ
هوش مصنوعی: سکویی را دیدم که از نظر ارتفاع و وسعت بسیار بزرگ است و در آنجا مکانهایی برای دفن، فضاهای باز و ساختمانهای بزرگ وجود دارد.
سبزه و گل فرش ره مَرغ‌زارآب و هوا گشته به هم سازگار
هوش مصنوعی: چمن و گلها مسیر پرندگان را زینت بخشیدهاند و محیط نیز به خوبی با آنها هماهنگ شده است.
گفت ببرند بر آن سخت کوهپهن یکی تختگه باشکوه
هوش مصنوعی: او گفت که بر آن کوه بلند و سخت، یک تختگاه زیبا و با شکوه بر پا کنند.
وز بر آن عرصهٔ موزون نهادطرح یکی قصر همایون نهاد
هوش مصنوعی: در آن میدان منظم و زیبا، طرحی از یک قصر باشکوه ترسیم کرد.
سنگ‌تراشان ز هنرپروریدست گشادند بخارا دری
هوش مصنوعی: سنگ‌تراشان با هنر و استعداد خود، به دست خود در بخارا، دَر را باز کردند.
جرز نهادند ز سنگ وزیننقب گشادند به زیر زمین
هوش مصنوعی: آنها پایهای از سنگ بنا کردند و از زیر زمین راهی را گشودند.
تخم ستون‌ها به زمین کاشتندسبز نمودند و برافراشتند
هوش مصنوعی: آب و خاک را درختان و گیاهان به رشد و شادابی رساندهاند و آنها را به ارتفاعی بلند تبدیل کردند.
تیشه کران تیشه به چندن زدندپتک‌زنان پتک بر آهن زدند
هوش مصنوعی: تیشهزنها به چندن ضربه زدند و چکشزنان به آهن کوبیدند.
کوره‌پزان خشت خزف ساختنداره‌کشان سرو بینداختند
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به تلاش و زحمت افرادی است که در کوره، خشتهایی از سفال میسازند و همچنین به چالشهایی که در این مسیر با آنها مواجه میشوند، اشاره دارد. در واقع، زحمات و تلاشهای آنها باعث شکلگیری چیزی زیبا و ارزشمند می‌شود.
چهره‌نگاران به‌سرانگشت هوشنقر نمودند بخارا نقوش
هوش مصنوعی: چهره‌نگاران با دقت و هوش خود، زیباییهای بخارا را به تصویر کشیدند و نقوش زیبایی را خلق کردند.
هر طرفی سنگ سیه‌جان گرفتراست شد و پیکر انسان گرفت
هوش مصنوعی: در هر سو که نگاه میکنی، سنگ‌های تیره و تار در دل زمین پیدا شدهاند و به نوعی شکل و فرم انسانی به خود گرفتهاند.
هر قدم از تیشهٔ صاحب فنونجانوری جست ز سنگی برون
هوش مصنوعی: هر گام از تیشهٔ ماهر، حیات و جانوری از دل سنگی به بیرون میآید.
چون که شد آراسته اسباب کارشاه بفرمود به آموزگار
هوش مصنوعی: پس از آنکه وسایل و لوازم لازم برای کار شاه فراهم شد، او به معلم دستور داد.
تا دو سه صندوق ز سنگ سیاهنرم بسفتند در آن کارگاه
هوش مصنوعی: هنگامی که چندین صندوق از سنگ سیاه نرم در آن کارگاه جا به جا کردند، کار آغاز شد.
داشت شهنشاه دوگنج گرانیافته آن هر دو به رنج گران
هوش مصنوعی: شاه دو گنج ارزشمند به دست آورده است، اما هر دو کسب آن با زحمت بسیار همراه بوده است.
بود یکی گنج هنرهای اودیگر گنج خرد و رای او
هوش مصنوعی: شخصی بود که دارای گنجینهای از هنرها و همچنین ثروتی از خرد و اندیشه بود.
بود یکی گنج شهنشاهیشگنج دگر، گنج وطن‌خواهیش
هوش مصنوعی: یک گنج برای شهنشاهی و قدرت او وجود داشت و گنج دیگری که ارزشمند بود، مربوط به عشق و محبت به وطنش بود.
تا لب دانوب، ز هندوستانوز در چین تا حبش و قیروان
هوش مصنوعی: از سرزمین هند تا کنار رود دانوب، و از درهای چین تا حبشه و قیروان.
گنج خرد، صورت شیری سترگپنجه فرو برده به گاوی بزرگ
هوش مصنوعی: گنج دانش و خرد مانند شیری بزرگ و نیرومند است که به جانوری عظیم و قدرتمند همچون گاو حمله کرده و به او حمله میکند.
پند نکو داده خردمند راسکه به زر ساخته این پند را
هوش مصنوعی: شخص باهوش و دانا نصیحت خوبی را به فردی میدهد، اما این نصیحت به اندازهای با ارزش است که مانند سکهای طلایی به شمار میآید.
یعنی اگرهست به ملکت نیازشیرصفت قوّت سرپنجه ساز
هوش مصنوعی: اگر در سرزمین خود به قدرت و نیرویی همچون شیر نیاز باشد، باید با تلاش و قدرت دستان خود، آن را به وجود آوریم.
خواهی اگر ملک بپاید همیقوت شیریت بباید همی
هوش مصنوعی: اگر میخواهی که پادشاهی و سلطنتات پایدار بماند، باید قدرت و استقامت خود را تقویت کنی.
گفت نبشتند شه دادگرنامهٔ آن گنج، به سیم به زر
هوش مصنوعی: شاه دادگستر نامهای دربارهٔ آن گنج نوشت و آن را با طلا و نقره تزئین کردند.
چون که بیاراست به‌فرهنگشانکرد نهان در شکم سنگشان
هوش مصنوعی: زمانی که با فرهنگ و آدابشان زینت بخشیدند، راز و رمزی در دل کوههایشان پنهان کردند.