شمارهٔ ۷۱ - بخون و بدان آنگهی کارکن
هوش مصنوعی: این متن شامل نصیحت‌ها و حکمت‌هایی است که به پسران منتقل می‌شود. در ابتدا تأکید می‌شود که باید به سخنان پدران گوش دهند و در کارها به دنبال خیر و رضای خدا باشند. همچنین بر اهمیت دانستن و خواستن تأکید می‌شود و تأکید می‌شود که در کارهای نیکو باید دقت کرد و از کارهایی که خوب نیستند پرهیز کرد.
در اینجا مردم به دو رو، یکی ظاهر و دیگری باطن یاد می‌شوند و تأکید می‌شود که حقیقت درون انسان‌هاست و آنچه به ظاهر می‌نماید تنها مسأله‌ای سطحی است. همچنین به فریب کاری و ظاهرگرایی هشدار داده می‌شود و توصیه می‌شود که به جای توجه به ظواهر، به محتوای درونی توجه شود.
در نهایت، به پسران توصیه می‌شود که فریب وعده‌های توخالی عوام را نخورند و در مواجهه با مشکلات، تصمیمات عاقلانه‌ای بگیرند. این متن در واقع یک پیغام آموزشی و پندآموز درباره زندگی، حقیقت و اهمیت شناخت درونی است.
ایا پور پند مرا یاد دارپدرت آنچه گوید فرا یاد آر
هوش مصنوعی: ای پسر، نصیحتهای مرا به خاطر بسپار، و به یاد داشته باش که پدرت چه میگوید.
مگوی آنچه معنی ندانیش کردمکن آنچه نیکو نتانیش کرد
هوش مصنوعی: هرگز چیزی را که معنایش را نمیدانی، نگو و کاری را که نمیدانی خوب است، انجام نده.
سرمایهٔ مرد دانستن استدگر خواستن پس توانستن است
هوش مصنوعی: سرمایهٔ یک مرد، دانایی اوست و پس از آن، خواستن و توانستن در او شکل میگیرد.
چو مردم‌توانست‌ودانست‌و خواستکند راست و آید بر او دهر راست
هوش مصنوعی: وقتی انسان توانایی، دانش و نیت درست دارد، زمانه نیز به او کمک میکند و راه درست را برایش هموار میسازد.
به چیزی کزآن چیزخیریت نیستاگر بگروی بر تو باید گریست
هوش مصنوعی: اگر به چیزی که از آن خیر و فایدهای نیست، وابسته شوی، باید بر حالتی که در آن هستی افسوس بخوری.
به هرکارکرد، ای گرامی پسررضای خدا جوی و خیر بشر
هوش مصنوعی: همواره تلاش کن تا خشنودی خدا را به دست آوری و به مردم نفع برسانی.
به راهی که پایان ندارد مروچو رفتی از آن راه واپس مشو
هوش مصنوعی: هرگز به راهی که بیپایان به نظر میرسد، نرو، و اگر به آن راه رفتی، برنگرد.
به کاری که نیکو ندانیش بنمپیچ و میندیش و دعوی مکن
هوش مصنوعی: کاری که از نظر تو خوب نیست، به آن دست نزن. به آن فکر نکن و ادعایی هم نداشته باش.
به گفتار، کردار را یارکنبخوان و بدان آنگهی کار کن
هوش مصنوعی: با گفتار خود به دیگران کمک کن و بدان که پس از آن باید عمل کنی.
به قولی که با فعل ناید درستمبر رنج کان قول قولی است سست
هوش مصنوعی: اگر قولی بدون عمل همراه باشد، نباید به آن اعتماد کرد؛ چون چنین قولی از اعتبار کمتری برخوردار است.
دو رو دارد این گیتی گوژبشتیکی‌روی از آن نرم و دیگر درشت
هوش مصنوعی: این جهان دو جنبه دارد؛ یکی لطیف و نرم است و دیگری خشن و سخت.
برونی به گفتارها پرنگاردرونی به کردارها استوار
هوش مصنوعی: همانطور که در ظاهر و گفتار مردم نمایش داده می‌شود، در باطن و رفتار آنها استواری و حقیقت وجود دارد.
حقیقت‌درون‌است و صورت برونخرد از برون زی درون رهنمون
هوش مصنوعی: حقیقت در عمق وجود انسان نهفته است و ظاهر خارجی تنها یک نمای ظاهری است. برای رسیدن به درک و معرفت واقعی، باید از دنیای بیرون بهرهمند شویم تا بتوانیم به درون خود راه پیدا کنیم.
برون دیگر و اندرون دیگر استمیانجی رهی پیچ پیچ اندر است
هوش مصنوعی: بیرون انسان ظاهری دارد و درون او باطن و شخصیت متفاوتی. در واقع، راهی که او در پیش میگیرد پیچیده و پر از جزییات است.
برون را نظر خواند دانا وگفتنظر بی‌تحقق نیرزد به مفت
هوش مصنوعی: عالم، به ظاهر دنیا نگاه کرد و گفت: خارج از این دنیا، اگر چیزی وجود نداشته باشد، ارزش هیچ چیزی را ندارد.
برون را مپیرای همچون خزفدرون را بیارای همچون صدف
هوش مصنوعی: ظاهر را فدای باطن نکن، مانند اینکه ظرفی بیارزش را زیبا کنی، بلکه باطن خود را چون صدفی باارزش مزین کن.
صدف‌را برون چون‌خزف‌نغزنیستخزف را درون لیکن آن مغز نیست
هوش مصنوعی: صدف ظاهری زیبا و دلفریب دارد، ولی درون آن، مغزی ارزشمند وجود ندارد. در واقع، زیبایی ظاهری ممکن است فریبنده باشد، اما به تنهایی خالی از محتواست.
مخور عشوه اهل روی و ریاکه شکر نیارد نی بوریا
هوش مصنوعی: به فریب و ناز و آرایش کسانی که در ظاهر خود را زیبا نشان میدهند، توجه نکن؛ زیرا آنها فقط ظاهری زیبا دارند و در واقع هیچ چیز واقعی و ارزشمندی ارائه نمیدهند.
گزافه است هنگامهٔ عامیانکه پرگوی طبل‌اند و خالی میان
هوش مصنوعی: شلوغی مردم عادی بیمورد است، زیرا آنها فقط سر و صدا میکنند و درونشان چیزی نیست.
تهی‌مغز شد طبل بی‌چشم وگوشاز آنرو به چیزی برآرد خروش
هوش مصنوعی: انسانی که عقل و تفکر ندارد مانند طبل بی‌چشم و گوش می‌شود و نمیتواند به درستی درک کند؛ از اینرو، به بیمفهومی و بدون هدف اقدام میکند و سر و صدا به راه میاندازد.
خروش جرس از سر درد نیستازیرا فریبنده مرد نیست
هوش مصنوعی: صدای زنگ به خاطر درد نیست، زیرا این صدا فریبنده و ناامیدکننده نیست.
فریب فریبنده مردم مخورعسل از بن نیش کژدم مخور
هوش مصنوعی: به دام فریبنده دیگری نیفت، زیرا که ممکن است زیبایی و شیرینی ظاهری، خطر و زهر واقعی را پنهان کند.
به پیکار جنگاوران زمانهمان تیر مرسوم نه در کمان
هوش مصنوعی: در این بیت به این معنا اشاره شده که در نبردهای زمان، کارزار و مبارزات به شیوههای معمول و متداول انجام می‌شود و دیگر از سلاحهای خاص و نادر استفاده نمیشود. به عبارت دیگر، افراد در جنگها طبق قواعد و عرف زمانهی خود میجنگند.
که گر تیر دشمن‌جوی پیش جستتو را چوبه و چرخ باید شکست
هوش مصنوعی: اگر تیر دشمن به سوی تو پرتاب شود، باید چرخ و چوبه را شکستده تا بر تو غلبه نکند.
مشو غره از های و هوی عوامکه گیرند هرچ آن دهندت، تمام
هوش مصنوعی: به خود مغرور نشو از تمجیدها و سر و صدای مردم، زیرا آنها هر چیزی را که به تو بدهند، تمامی را قبول میکنند.
نهندت بهٔک دست بالای سرنگون افکنندت به دست دگر
هوش مصنوعی: تو را با دستهای بالا حمایت میکنند، اما در عین حال با دست دیگر سرنگونت میسازند.