بخش ۸ - سبب بنای زندان
هوش مصنوعی: در این متن، شاعر به توصیف زندان و شکنجه‌های نمره یک می‌پردازد. او به ستم بر زندانیان، به ویژه مجرمان و افرادی که به ناحق به زندان افتاده‌اند، اشاره می‌کند. نویسنده به زجر و درد ناشی از اعمال زور و شکنجه بر زندانیان می‌پردازد و نشان می‌دهد که در این مکان، هیچ نشانی از انسانیت و آزادگی وجود ندارد. او همچنین به وضعیت وخیم زندانیان و مقایسه آن‌ها با مردگان می‌پردازد و از ظلم و بی‌عدالتی در سیستم قضایی انتقاد می‌کند. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که برخی مجرمان ممکن است به خاطر عدم قدرت در دفاع از خود، مورد ظلم بیشتری قرار گیرند و زندگی‌شان به مرگ نزدیک‌تر شود.
بهر آن شد بنای نمرهٔ یککه بگیرد مقام زجر و کتک
هوش مصنوعی: برای اینکه به مقام و نتیجهی خوبی دست پیدا کند، باید سختیها و تنبیهها را تحمل کند.
مجرمی کاو به کرده، خستو نیست چاره‌اش غیر زور بازو نیست
هوش مصنوعی: مجرمی که از عمل خود پشیمان نیست، راهی جز قدرت و نیروی بازو برایش وجود ندارد.
سارقی کاو نمی‌کند اقرارباید اقرار خواست با اصرار
هوش مصنوعی: اگر دزدی به خطاهای خود اعتراف نکند، باید با پافشاری و درخواست از او خواسته شود که اقرار کند.
جای اشکنجه و عذاب و کتکافکنندش شبی به نمرهٔ یک
هوش مصنوعی: در شبهایی که مورد آزار و شکنجه قرار میگیرد، گاهی به او نمرهٔ یک میدهند، انگار که این وضعیت عذابآور را عادی میسازند.
چون شبی ماند اندر آن پستوشود از شدت تعب خستو
هوش مصنوعی: یک شب در آن مخفیگاه میماند و به سبب شدت خستگی، دچار فرسودگی میشود.
دانی اکنون که اندر آنجا کیستغیر آزاده مردم آنجا نیست
هوش مصنوعی: میدانی الان که در آن مکان چه کسی هست؟ جز انسانهای آزاد، کسی دیگر در آنجا نیست.
ور بود نیز مجرم و خونیپس چندی شوند بیرونی
هوش مصنوعی: اگر کسی مجرم باشد و مرتکب جرمی شود، پس از مدتی او از جامعه کنار گذاشته میشود.
وان که آزاده است و با مسلکدخمهٔ اوست حبس نمرهٔ یک
هوش مصنوعی: کسی که آزادمنش است و به روش خود پایبند است، در حقیقت در دام محبوبیت و شهرت گرفتار شده است.
نه مه و هفته بلکه سال به سالجای دارد در آن سیاه مبال
هوش مصنوعی: در اینجا سخن از عمیق بودن و ارزشمند بودن یک چیز مطرح شده است. گفته میشود که این چیز به قدری اهمیت دارد که نه تنها زیباییهای زودگذر، بلکه سالها و زمانهای طولانی را در خود جای می‌دهد. به نوعی، این نشاندهندهی یک عمق و پایداری است که فراتر از زیباییهای موقتی و سطحی است.
حالشان بدتر است ز اهل قبورزان که جان می‌کنند زنده به گور
هوش مصنوعی: حالتان از کسانی که در گور هستند، بدتر است؛ زیرا آن‌ها جان خود را میکشند و به زندگی در قبر ادامه میدهند.
همه عشاق مرگ و مرگ از نازنکند روی خود بدیشان باز
هوش مصنوعی: تمامی عاشقان در انتظار مرگ هستند و مرگ نیز با ناز و تکبر، روی خود را به آن‌ها نشان نمیدهد.
دوزخی را که گفته‌اند آنجاستخاصه زین پس که موسم گرماست
هوش مصنوعی: دوزخی که گفته‌اند جایی است بسیار سخت و عذابآور، بهویژه اکنون که فصل گرما فرارسیده است.
باید آنجا به صبر پردازدتا خدا خود وسیلتی سازد
هوش مصنوعی: باید در آن مکان تحمل و صبر را پیشه کند تا خداوند راهی را برای او فراهم کند.
یا بیابد از آن به مرگ فرجیا رهایش کنند کور و فلج
هوش مصنوعی: یا از آن درد و رنج به مرگ نجات یابد، یا اینکه او را بیدلیل رها کنند، در حالی که نابینا و بیمار است.
یا ز پای افتد و شود بیمارمایهٔ دردسر شود ناچار
هوش مصنوعی: ممکن است کسی به طور ناگهانی بیفتد و بیمار شود، که در این صورت مشکلات و دشواریهایی برای او به وجود خواهد آمد و چارهای جز تحمل آن نیست.
ببرندش به سوی مارستانزبردست علیم و همدستان
هوش مصنوعی: او را به مکان خطرناکی میبرند که پر از مکاران و دانایان شرور است.
هرکه نزد علیم گشت مقیمبه کجا می‌رود؟ خداست علیم
هوش مصنوعی: هر کسی که در کنار دانشمند و آگاه قرار میگیرد، به کجا میتواند برود؟ زیرا خداوند خود آگاه و دانا است.
روزی آمد علیم در بر منگفت خود را به ناخوشی می‌زن
هوش مصنوعی: روزی عالم بزرگواری پیش من آمد و گفت: خودت را به ناراحتی و بدحالی نزن.
تا به سوی مریضخانه شویهمنشین با می و چغانه شوی
هوش مصنوعی: وقتی به بیمارستان میروی، همراه با شراب و خوشیها میشوی.
زان که آنجاست در ادارهٔ مننانت آنجاست غرق در روغن
هوش مصنوعی: چون در سرای من نان تو وجود دارد، در آنجا غرق در چربی و چمک است.
گفتم اهل می و چغانه نیمبنده باب مریضخانه نیم
هوش مصنوعی: گفتم که اهل شراب و خوشگذرانی نیستم، و بندهدار بیمارستان و درمانگاه هم نیستم.
تن من سالمست و حال درستسکه بر یخ زدی گناه از تست
هوش مصنوعی: بدن من در سلامت است و حال خوبی دارم؛ تو بر یخ سکهای انداختهای و تقصیر از خودت است.
مجرمان نیز اندر آنجایندبند بر دست و قید بر پایند
هوش مصنوعی: مجرمان نیز در آنجا وجود دارند و دست و پایشان به زنجیر کشیده شده است.
مجرمی گر نشد به فعل مقرمیکنندش شکنجه‌های مضر
هوش مصنوعی: اگر فردی به خاطر عمل خود مجرم شناخته نشود، به او شکنجههایی آسیبزننده تحمیل می‌کنند.
دستی از روی کتف پیچاننددستی از پشت سر بگردانند
هوش مصنوعی: دستی از روی شانه رد میشود و دستی دیگر از پشت سر میچرخد.
ساق آن هر دو را نهند زکینبه یکی دستبند پولادین
هوش مصنوعی: آن دو ساق را با زنجیری از فولاد به هم میبندند.
استخوان‌های ساق و بازو و کِتفمی‌خورد تاب ازین شکنجهٔ سفت
هوش مصنوعی: استخوان‌های پا، دست و کتف از این فشار و زخمهای سخت به شدت دردی را تجربه می‌کنند.
عضلاتش به پیچ و تاو افتداستخوان‌ها به چاو چاو افتد
هوش مصنوعی: عضلاتش به حالت انقباض در میآید و استخوانها نیز به شدت به هم فشار میآورند.
رود از هوش و چون به هوش آیداز سر درد در خروش آید
هوش مصنوعی: رود وقتی که از گرما و درد بیخبر است، به آرامی جریان دارد، اما وقتی به حال خود آید و از دردش آگاه شود، شروع به سر و صدا و ناآرامی می‌کند.
سوی لا و نعم نمی‌پوبدهرچه بایست گفت می‌گوید
هوش مصنوعی: هر چه لازم است بیان شود، به سمت بله و نه نمیرود و در نهایت به همین حقیقت می‌رسد.
کار پنهان برافتد از پردههمچنین کارهای ناکرده
هوش مصنوعی: کارهای ناپاک و پنهانی بالاخره آشکار میشود، همچنین کارهایی که انجام نشدهاند نیز در نهایت به وضوح خواهند رسید.
کارهای نکرده گفته شودهمچون آن کرده‌ها شنفته شود
هوش مصنوعی: اگر اعمالی که انجام نشدهاند بیان شوند، باید مانند کارهایی که انجام شدهاند، مورد توجه قرار گیرند.
ور کسی طاقتش شدید بودداربستی بر آن مزید شود
هوش مصنوعی: اگر کسی تحملش به شدت افزایش یابد، برای او عاملی فراهم میشود که به آن کمک کند.
دست‌های خمیده را به کمنداز یکی حلقه‌ای بیاویزند
هوش مصنوعی: دست‌های خمیده را با کمند بپیچید و حلقه‌ای درست کنید.
پس کشندش به داربست فرازطاقت گفتنش ندارم باز
هوش مصنوعی: او را بر داربستی بالا میکشند و می‌گوید که دیگر قدرت گفتن ندارد.
گاه با تازیانه و ترکهمی‌زنندش که افتد از حرکه
هوش مصنوعی: گاه با زبان تند و تیز یا انتقاد و تذکر او را متوجه اشتباهاتش می‌کنند تا از رفتار نادرستش دست بردارد.
ای بسا بی گنه که فرمان یافتوین بلا را به مرگ درمان یافت
هوش مصنوعی: بسیاری هستند که بیگناهی آن‌ها دیده نمیشود و به دلیل این ناعدالتی، به مرگ دچار میشوند.