بخش ۹ - تمثیل
هوش مصنوعی: در این شعر، داستان مردی نقل می‌شود که در میانه‌ی تقسیم خربزه و هندوانه، خواستار هر دو میوه می‌شود. با این حال، او به دلیل این خواسته‌ی مخالف (نخواستن یکی از آن‌ها) دچار مشکلات جدی می‌شود و به زندان می‌افتد. مأموران او را به طرز سختی شکنجه می‌کنند و حتی آب جوش به او تزریق می‌کنند. همچنین به تهمت زدن به او از سوی دیگران اشاره شده است، که به ناحق نام او را tarnish می‌کنند. داستان به شرایط ظالمی که او، شخصی متعهد و عاقل، در آن گرفتار آمده، و نیز به مشکلات عامه مردم اشاره دارد که در برابر بی‌عدالتی‌ها و توطئه‌ها ایستادگی نمی‌کنند. در انتها، شاعر به افسانه‌ی دیگری اشاره می‌کند که می‌تواند مفهوم عمیق‌تری از قدرت و ظلم را در خود داشته باشد.
گشت مردی شریک پرخواریکرد تقسیم توشه را باری
هوش مصنوعی: مردی در کار نوشیدن و خوشگذرانی شریک شد و مسئولیت تقسیم بار و توشه را بر عهده گرفت.
گفت یک چیز ازین دوگانه بخواهخربزه یا که هندوانه بخواه
هوش مصنوعی: از تو می‌خواهم که یکی از این دو گزینه را انتخاب کنی: یا خربزه را بخواه، یا هندوانه را بخواه.
گفت من هر دوانه می‌خواهمخربزه، هندوانه می‌خواهم
هوش مصنوعی: او گفت من هر نوع میوهای که بخواهم، به دنبال خربزه و هندوانه هستم.
برد مشروطه داغ و چوب و فلکجای آن ساخت حبس نمره یک
هوش مصنوعی: پس از پیروزی مشروطه، به جای آزادی و حقوق انسانی، مردم با درد و رنج و مجازاتهای سخت مواجه شدند و فضای خفقان و سرکوب حاکم شد. در واقع، انتظارها به ناامیدی تبدیل شد و اوضاع به سوی زندان و محدودیت رفت.
شحنهٔ شهر هر دو وانه گرفتخربزه داشت هندوانه گرفت
هوش مصنوعی: شهر، خود را به نمایش گذاشت و با وجود اینکه خربزه داشت، از هندوانه هم بهرهمند شد.
کرد من‌باب دبه و لنجهحبس تاریک جفت اشکنجه
هوش مصنوعی: در نیکی و کارهای خوب، مانند دو ظرف که در تنگنا هستند، زمان دشواری میگذرانم.
دست‌بند و شکنجه‌های دگرتاز‌بانه ز جملگی بدتر
هوش مصنوعی: دست‌بند و دیگر شکنجهها، تازهترین و بدترین عذابها هستند.
گاهگاهی هم از پی تحقیقآب جوشیده می‌شود تزریق
هوش مصنوعی: گاهی اوقات برای بررسی و تحقیق، آب به جوش میآید و به درون تزریق می‌شود.
آن شنیدم که «هایم» بدبخت مبتلا شد بدین شکنجهٔ سخت
هوش مصنوعی: شنیدم که «هایم» بدبخت به این عذاب سنگین گرفتار شد.
تا گروهی ز عارف و عامییار خود سازد، اینت بدنامی
هوش مصنوعی: وقتی عدهای از عارفان و مردم عامی، به یکدیگر نزدیک شوند و دوستان یکدیگر شوند، این امر باعث می‌شود که شهرت و اعتبارشان آسیب ببیند.
و آن یهودی ز تهمت دگرانبست لب با چنین عذاب گران
هوش مصنوعی: یهودی به خاطر تهمتهای دیگران، سکوت اختیار کرده و زیر بار عذاب و رنج سنگینی رفته است.
وان که او را شکنجه می‌فرمودمسلمی بود شوم‌تر ز جهود
هوش مصنوعی: شخصی که او را شکنجه میکرد، مسلمان بود و از یهودیها بدتر و بدذاتتر به نظر میرسید.
بود تشنه، به خون ایرانیشحنه با دعوی مسلمانی
هوش مصنوعی: شخصی که به خاطر ادعای مسلمانی، به خون ایرانیان تشنه است.
بود «هایم» بدان دلآگاهیبهتر از صدهزار «درگاهی»
هوش مصنوعی: وجود آگاهی و شناختی که من دارم، از صد هزار درگاه و راههای دیگر بهتر است.
کاو به ناحق نبرد نام کسیوین به خلق افترا ببست بسی
هوش مصنوعی: کسی که به ناحق نام فردی را میبرد، باعث می‌شود که به مردم اتهامهای زیادی بسته شود.
برد از آغاز آن جهول ظلومدست در خون عشقی مظلوم
هوش مصنوعی: از ابتدا برمیخیزد آن نادانی ستمگر، که دستش در خون عشق بیگناهی فرو رفته است.
بعد از آن تا زند مؤسس رازد به تیر بلا «مدرس» را
هوش مصنوعی: پس از آن، مؤسس را به تیر بلای سخت هدف قرار دادند و «مدرس» را نیز گرفتار مشکلات کردند.
شحنهٔ شهر چون که شد فتاکدگران را ز قتل و فتک چه باک
هوش مصنوعی: وقتی نگهبان شهر به خطر افتاد، دیگران از قتل و کشتار چه نگرانی دارند؟
دارم افسانه‌ای ز «درگاهی»شاهکاریست بشنو ار خواهی
هوش مصنوعی: داستانی دارم درباره «درگاهی»، که اثر شگفتآوری است. اگرمایل هستی، گوش کن.