بخش ۱۲ - حکایت دیوانه‌ای که سنگ به چاه اندخت
هوش مصنوعی: در این ابیات، شاعر به بررسی وضعیت انسان و نقش او در جامعه و زندگی می‌پردازد. یک مرد دیوانه به چاه نگاه می‌کند و تصویر خود را در ته چاه می‌بیند. سنگی در راه افتاده و برای مردم مشکل ایجاد کرده است. آنها مجبورند تا سنگ را از چاه بیرون بیاورند، که این نمایانگر مشکلاتی است که انسان‌ها با آن روبرو هستند. شاعر به انسان‌ها اشاره می‌کند که مانند آن سنگ هستند و باید از شرایط سخت خارج شوند. همچنین به نقش والدین در شخصیت و سرنوشت فرد اشاره می‌کند و اینکه انسان‌ها باید به نیکوکاری و شخصیت خوب خود توجه کنند. در نهایت، او بر این نکته تأکید می‌کند که انسان باید از جویای شهرت دوری کند و به حقیقت بپردازد.
کرد دیوانه‌ای به چاه نگاهعکس خود را بدید در ته چاه
هوش مصنوعی: یک دیوانه به چاه نگاه کرد و تصویر خودش را در انتهای چاه دید.
سنگی افتاده بد به راه اندرهشت آن سنگ را به چاه اندر
هوش مصنوعی: سنگی در مسیر افتاده و باعث ایجاد مشکل شده، به طوری که آن سنگ باید به چاه انداخته شود تا راه هموار شود.
مردم شهر رنج‌ها بردندتا که آن سنگ را برآوردند
هوش مصنوعی: مردم شهر سختیها و مشکلات زیادی را متحمل شدند تا اینکه توانستند آن سنگ重 برداشت کنند.
تویی آن سنگ اوفتاده به چاهعاقلان در تو می‌کنند نگاه
هوش مصنوعی: تو همان سنگی هستی که به چاه افتاده و حکیمان و عاقلها به تو توجه می‌کنند.
وقت بسیار کرد باید صرفتا برونت کشید از آن چه ژرف
هوش مصنوعی: برای اینکه از عمق یک موضوع یا احساس خارج شوی، باید زمان زیادی را صرف کنی.
پدرت فتنه بود و مادر شرنیک مانی به مادر و به پدر
هوش مصنوعی: پدر تو باعث دردسر و مشکلات بود و مادر نیز مایه پرسش و نفاق. تو خوب هستی که به هر دو اینها ورای گذاشتهای.
هر که زی مردمان وجیه بودزی تو پتیاره و کریه بود
هوش مصنوعی: هر کسی که در میان مردم مورد احترام و اعتبار باشد، نزد تو مانند یک فرد بیارزش و زشت به نظر میرسد.
وان که نزد تو آبرو دارددست پیش کسان به رو دارد
هوش مصنوعی: کسی که نزد تو احترام و اعتبار دارد، در برابر دیگران برای تو خود را نشان میدهد و دست به کار میزند.
وه چه خوش گفت اوستاد طریقزاد سرو حدیقهٔ تحقیق
هوش مصنوعی: او استاد خوبی است که راه و روش حقیقت را با زیبایی بیان می‌کند، مثل سروی که در باغی پر از تحقیق و بررسی رشد می‌کند.
«کآدمی‌چون بداشت دست از صیتهر چه‌خواهی بکن که فاصنع شیت»
هوش مصنوعی: انسان وقتی که به شهرت و نام و آوازه خود دل ببندد، میتواند هر کاری که میخواهد انجام دهد و بر سر هر چیزی که بخواهد بیاورد.