بخش ۱۸ - گفتار چهارم در صفت استاد گوید
هوش مصنوعی: این متن درباره اهمیت استاد و یادگیری علم در یک زمینه خاص است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که استاد می‌تواند فردی را از ابتدا به سوی علم مشخصی هدایت کند و با یادگیری از او، افراد می‌توانند به کمال برسند. همچنین تاکید می‌شود که کسب علم نیازمند تلاش و زمان است و این علم به تنهایی کافی نیست. در نهایت، اشاره می‌شود که علم‌ها همواره نامحدودند و انسان نمی‌تواند در تمامی زمینه‌ها به طور کامل بیاموزد، بلکه باید در یک فن خاص خبره شود.
گیتی از اوستاد باشد راستکارگیتی از اوستاد بپاست
هوش مصنوعی: جهان بر اساس آموزههای او درست و سامان یافته است؛ کارهای این جهان تحت نظارت و هدایت او قرار دارد.
کیست استاد آن که هم ز اولسوی یک علم رفت و کرد عمل
هوش مصنوعی: کیست که می‌تواند بگوید استاد کسی است که از ابتدا به سمت یک علم رفته و در آن عمل کرده است؟
هنر آموخت نزد استادیاوستا دیده‌ای ملک زادی
هوش مصنوعی: تو نزد استادی با تجربه و ماهر هنر آموختهای، گویی که فرزند یک پادشاهی.
چون کز استاد علم حاصل کردبه عمل علم خویش کامل کرد
هوش مصنوعی: وقتی انسان علم را از استاد میآموزد، با به کارگیری آن علم در عمل، دانش خود را به کمال میرساند.
خورد سی سال خون دل پیوستاوستادی بدو برازنده است
هوش مصنوعی: او به مدت سی سال درد و رنج را تحمل کرده و به همین خاطر، شایسته است که در مقام استادی قرار گیرد.
وز دو استاد آن بود برترکه به یک فن شدست نام‌آور
هوش مصنوعی: از میان دو استاد، آنکه در یک حرفه مشهورتر است، برتر به شمار میآید.
ذوفنون پیش مردم یک فنخوار باشد به وقت عرض سخن
هوش مصنوعی: وقتی که کسی در جمع مهارتهای متنوعی دارد، اما در میان دیگران فقط یک مهارت را نشان میدهد، ممکن است آن مهارت در نظر دیگران کمارزش شود.
علم‌ها را کرانه پیدا نیستآن که علمی تمام داند کیست؟!
هوش مصنوعی: دانشها مرز و محدودیتی ندارند و هیچکس نمی‌تواند ادعا کند که همهی علم را بهطور کامل فراگرفته است.
علم‌هاگرچه پیچ درپیچ استعلم ما پیش جهل ما هیچ است
هوش مصنوعی: هرچند که علم و دانش گاهی پیچیده و دشوار به نظر میرسند، اما در مقایسه با جهل و نادانی ما، هیچ ارزش و اهمیتی ندارند.
عمرها گر هزار سال بدیوآن هم اندر علوم صرف شدی
هوش مصنوعی: اگر هزار سال هم زندگی کنی و تمام آن را صرف یادگیری علم کنی، باز هم به هدف نخواهی رسید.
بودی آن جمله پیش علم وجودنقطه‌ای پیش سطح نامحدود
هوش مصنوعی: وجود تو همانند نقطهای در مقابل یک سطح نامحدود است؛ این بیانگر آن است که هر چه علم و دانش گستردهتر باشد، جایگاه ما در مقابل آن کوچک و محدود می‌شود.
حد آن جز خدا ندانستهچیست دانسته یا ندانسته
هوش مصنوعی: حد آن که هیچ کس جز خدا نمیداند چیست، چه دانسته باشد و چه ندانسته.
چون‌چنین‌است‌هست شرط هنرکه به یک فن کنی پدیدگهر
هوش مصنوعی: هنر و خلاقیت به این بستگی دارد که بتوانی به یک روش خاص و تکنیک مشخص دل بدهی و آن را به نمایش بگذاری.
چون نهادی به کارگردن رامی‌توان داد، داد یک فن را
هوش مصنوعی: وقتی که کاری را به کسی واگذار میکنید، میتوانید به او شایستگیای را نیز بسپارید که در آن مهارت دارد.